2. Al-Baqara

[ وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ] وه‌ كاتێك ئێمه‌ به‌ڵێنمان به‌ موسی دا كه‌ چل شه‌و بێته‌ سه‌ر كێوی (طور) و خوای گه‌وره‌ خۆی قسه‌ی له‌گه‌ڵدا بكات و وه‌حی بۆ بنێرێ [ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنْتُمْ ظَالِمُونَ (٥١) ] پاشان ئێوه‌ له‌ دوای ئه‌وه‌ هه‌ستان گوێره‌كه‌یه‌كتان په‌رست كه‌ زوڵمتان له‌ نه‌فسی خۆتان كرد به‌ هاوه‌ڵ دانان بۆ خوای گه‌وره.

[ وَإِذْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ (٥٣) ] وه‌ ئێمه‌ كتاب كه‌ ته‌وراته‌ وه‌ فورقانیش كه‌ وتراوه‌: موعجیزه‌كانه‌ كه‌ جیاوازی خسته‌ نێوان حه‌ق و باتڵه‌وه‌ به‌ موسامان به‌خشی به‌ڵكو هیدایه‌ت وه‌ربگرن، ئه‌مه‌ له‌ دوای رزگار بوونیان بوو له‌ ئاوه‌كه‌.

[ وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ ] موسی صلی الله علیه وسلم به‌ قه‌ومه‌كه‌ی خۆی فه‌رموو (ئه‌وانه‌ی كه‌ گوێره‌كه‌كه‌یان په‌رست): ئه‌ی قه‌ومی خۆم ئێوه‌ به‌ڕاستی زوڵمتان له‌ نه‌فسی خۆتان كرد به‌وه‌ی كه‌ جگه‌ له‌ خوای گه‌وره‌ گوێره‌كه‌یه‌كتان داناو په‌رستان [ فَتُوبُوا إِلَى بَارِئِكُمْ ] ئێوه‌ بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ لای په‌روه‌ردگارتان و ته‌وبه‌ بكه‌ن [ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ] خۆتان بكوژن واته‌: یه‌كتری بكوژن ته‌وبه‌كه‌یان ئه‌وه‌ بووه‌ كه‌ كه‌وتنه‌ ناو یه‌كتری یه‌كتریان كوشت [ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بَارِئِكُمْ ] ئه‌مه‌ بۆ ئێوه‌ باشتره‌ لای خوای گه‌وره‌ [ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ] ئه‌وه‌ی كه‌ مایه‌وه‌ خوای گه‌وره‌ ته‌وبه‌ی لێ قه‌بوڵ كردو ئه‌وه‌یشی كوژرا به‌شه‌هیدی قه‌بوڵ كرد [ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (٥٤) ] به‌ دڵنیایی خوای گه‌وره‌ زۆر ته‌وبه‌ قه‌بوڵ ئه‌كات و زۆر به‌ڕه‌حم و به‌زه‌ییه‌.

{بەنی ئیسرائیل لە دونیادا داوای بینینی خوای گەورە دەكەن!}

[ وَإِذْ قُلْتُمْ يَا مُوسَى لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً ] موسی صلی الله علیه وسلم حه‌فتا كه‌سی هه‌ڵبژارد له‌ باشترین و چاكترینیان تا له‌گه‌ڵیدا بن، ئه‌مانه‌ وتیان ئه‌ی موسی صلی الله علیه وسلم ئێمه‌ ئیمانت پێ ناهێنین تا خوای گه‌وره‌ به‌ چاوی خۆمان نه‌بینین [ فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ (٥٥) ] ئاگرێك یان ده‌نگێك له‌ ئاسمانه‌وه‌ هات و هه‌موویانی كوشت و مراندیانی وه‌ ئێوه‌ ئه‌و شته‌تان به‌چاوی خۆتان بینی و ته‌ماشاتان ده‌كرد.

[ ثُمَّ بَعَثْنَاكُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (٥٦) ] له‌ دوای مردنتان خوای گه‌وره‌ زیندووی كردنه‌وه‌ به‌ڵكو شوكرانه‌بژێری خوای گه‌وره‌ بكه‌ن، له‌ دونیا خوای گه‌وره‌ نابینرێ به‌ڵام فه‌رمووده‌كان موته‌واتیرن له‌سه‌ر بینینی خوای گه‌وره‌ له‌ ڕۆژی قیامه‌ت له‌لایه‌ن باوه‌ڕدارانه‌وه‌.

[ وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَأَنْزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوَى ] وه‌ خوای گه‌وره‌ به‌ هه‌وری سپی سێبه‌ری فێنكی بۆتان كرد بۆ ئه‌وه‌ی له‌ گه‌رمای خۆر بتانپارێزێ، وه‌ گه‌زۆ كه‌ خواردنێكی شیرینه‌ (وَالسَّلْوَى) وتراوه‌: هه‌نگوینه‌ یاخود باڵنده‌یه‌كه‌ له‌ سوێسكه‌ گه‌وره‌تره‌ گۆشتێكی خۆشی هه‌یه‌ خوای گه‌وره‌ بۆی دابه‌زاندن [ كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ ] ده‌ی بخۆن له‌و ڕزقه‌ پاك و خۆشه‌ی كه‌ خوای گه‌وره‌ پێی به‌خشیون [ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ (٥٧) ] ئێمه‌ زوڵممان لێیان نه‌كرد به‌ڵام خۆیان زوڵمیان له‌ نه‌فسی خۆیان ئه‌كرد به‌ تاوان كردن.

[ وَإِذْ قُلْنَا ادْخُلُوا هَذِهِ الْقَرْيَةَ ] وه‌ به‌ به‌نو ئیسرائیلمان وت بڕۆنه‌ ناو ئه‌م دێیه‌وه‌ كه‌ (بیت المقدس)ه‌ [ فَكُلُوا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا ] به‌ ویستی خۆتان بخۆن به‌ ژیانێكی خۆش و به‌ فراوانی بژین [ وَادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا ] وه‌ كاتێك كه‌ له‌ ده‌رگاكه‌وه‌ ده‌چنه‌ ژووره‌وه‌ كڕنوش به‌رن و خۆتان بچه‌مێننه‌وه‌ وه‌كو ته‌وازوع و ملكه‌چیه‌ك بۆ خوای گه‌وره‌ كه‌ ئه‌م شوێنه‌ی بۆتان ئازاد كردووه‌ [ وَقُولُوا حِطَّةٌ ] وه‌ بڵێن: خوایه‌ له‌ تاوانمان خۆشبه‌ ئێمه‌ گه‌ڕاینه‌وه‌و ته‌وبه‌ ئه‌كه‌ین [ نَغْفِرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ ] ئێمه‌ش له‌ تاوانه‌كانتان خۆش ئه‌بین [ وَسَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ (٥٨) ] ئه‌وه‌یشی كه‌ چاكه‌كار بێ زیاتر فه‌زڵ و چاكه‌ی خۆمانی بۆ زیاد ئه‌كه‌ین.

[ فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ ] ئه‌وانه‌ی كه‌ سته‌مكار بوون ئه‌و وشه‌یه‌ی كه‌ خوای گه‌وره‌ پێی فه‌رموون گۆڕییان له‌ جیاتی ئه‌وه‌ی كه‌ به‌ سوجده‌و كڕنوش و خۆچه‌ماندنه‌وه‌ بڕۆن به‌ خشكه‌ ئه‌ڕۆیشتن، وه‌ له‌ جیاتی ئه‌وه‌ی بڵێن (حِطَّةٌ) واته‌: خوایه‌ لێمان خۆشبه‌ وتیان: (حِنْطَّةٌ) یان وتیان: (حَبَةٌ فِي شَعْرَةٍ) واته‌: ده‌نكێك دانه‌وێڵه‌، قسه‌كه‌یان گۆڕی و گاڵته‌یان پێ هات [ فَأَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا رِجْزًا مِنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ (٥٩) ] ئه‌وانه‌ی كه‌ به‌م شێوازه‌ زوڵم و سته‌میان كرد خوای گه‌وره‌ له‌ ئاسمانه‌وه‌ سزای بۆیان دابه‌زاند به‌هۆی فسق و له‌ ڕێ ده‌رچوونی خۆیانه‌وه.

‌[ وَإِذِ اسْتَسْقَى مُوسَى لِقَوْمِهِ ] كاتێك كه‌ ئاو نه‌بوو باران نه‌بوو موسی صلی الله علیه وسلم داوای باران بارینی له‌ خوای گه‌وره‌ كرد بۆ قه‌ومه‌كه‌ی [ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ ] وتمان: ئه‌و گۆچانه‌ی كه‌ به‌ده‌سته‌وه‌یه‌ بیكێشه‌ به‌و به‌رده‌دا [ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ] كه‌ له‌ به‌رده‌كه‌ی دا وه‌كو موعجیزه‌یه‌ك دوانزه‌ كانی لێ هه‌ڵقوڵا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی خۆیان دوانزه‌ هۆز بوون [ قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٍ مَشْرَبَهُمْ ] وه‌ هه‌ر یه‌كێك له‌و هۆزانه‌ شوێنی ئاو خواردنی خۆیان زانی [ كُلُوا وَاشْرَبُوا مِنْ رِزْقِ اللَّهِ ] بخۆن و بخۆنه‌وه‌ له‌و ڕزقه‌ی خوای گه‌وره‌ پێی به‌خشیوون: له‌ گه‌زۆو باڵنده‌كه‌و له‌و ئاوه‌ی كه‌ هه‌ڵقوڵاوه‌ [ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ (٦٠) ] به‌ڵام له‌سه‌ر زه‌ویدا ئاشووب و فه‌ساد مه‌نێنه‌وه‌و ئاشووب مه‌گێڕن.