2. Al-Baqara

[ وَآمِنُوا بِمَا أَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِمَا مَعَكُمْ ] وه‌ ئیمان بێنن به‌و كتابه‌ كه‌ قورئانی پیرۆزه‌ بۆم دابه‌زاندوون كه‌ به‌ڕاستدانه‌ری ته‌ورات و ئینجیله‌ كه‌ خۆتان پێتانه‌[ وَلَا تَكُونُوا أَوَّلَ كَافِرٍ بِهِ ] وه‌ مه‌بن به‌ یه‌كه‌م كافرێك له‌ به‌نی ئیسرائیل كه‌ كوفر بكه‌ن به‌ قورئانی پیرۆز یان به‌ پێغه‌مبه‌ری خوا صلی الله علیه وسلم [ وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلًا ] وه‌ ئایه‌ته‌كانی من مه‌فرۆشن به‌ نرخێكی كه‌م و بۆ دونیایه‌كی كه‌م (كه‌ ئه‌گه‌ر هه‌موو دونیایش بێت هه‌ر كه‌مه‌) [ وَإِيَّايَ فَاتَّقُونِ (٤١) ] به‌تاك و ته‌نها ته‌قوای من بكه‌ن و له‌ من بترسێن.

[ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ ] وه‌ دوای ئه‌وه‌ی كه‌ موسڵمان ئه‌بن نوێژ بكه‌ن و زه‌كات بده‌ن [ وَارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ (٤٣) ] وه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ ئه‌چنه‌ ركوع به‌ جه‌ماعه‌ت بچنه‌ ركوع واته‌: نوێژه‌كان به‌ جه‌ماعه‌ت ئه‌نجام بده‌ن.

[ أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ وَأَنْتُمْ تَتْلُونَ الْكِتَابَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ (٤٤) ] ئایا ئێوه‌ فه‌رمان ئه‌كه‌ن به‌ خه‌ڵكی به‌ چاكه‌ و ئیمان هێنان و نوێژو ڕۆژوو وه‌ خۆتان له‌بیر ئه‌كه‌ن و خۆتان نایكه‌ن له‌ كاتێكدا ئێوه‌ كتاب ئه‌خوێننه‌وه‌و له‌ كتابه‌كه‌دا ئه‌و شتانه‌ی تیایه‌ ئه‌ی بۆ عاقڵ نابن و تێناگه‌ن.

[ وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخَاشِعِينَ (٤٥) ] وه‌ پشت به‌ صه‌بر گرتن و نوێژ كردن ببه‌ستن له‌سه‌ر چاكه‌، وه‌ به‌ڕاستی نوێژ زۆر گه‌وره‌و قورسه‌ ته‌نها له‌سه‌ر كه‌سانێك نه‌بێ كه‌ خاشع و ملكه‌چی فه‌رمانی خوای گه‌وره‌ن.

[ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلَاقُو رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ (٤٦) ] ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ یه‌قینیان هه‌یه‌ و ئه‌زانن ئه‌گه‌ن به‌ په‌روه‌ردگاریان وه‌ هه‌ر بۆ لای ئه‌ویش ئه‌گه‌ڕێنه‌وه‌.

[ يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ ] دیسانه‌وه‌ ئه‌ی نه‌وه‌كانی ئیسرائیل یادی ئه‌و نیعمه‌تانه‌ی من بكه‌نه‌وه‌ كه‌ ڕژاندم به‌سه‌رتاندا له‌ ناردنی پێغه‌مبه‌ران و دابه‌زاندنی په‌رتوكه‌كان و رزگار كردنتان له‌ ده‌ستی فیرعه‌ون [ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ (٤٧) ] وه‌ من فه‌زڵی ئێوه‌م دا به‌سه‌ر هه‌موو جیهاندا (جیهانی سه‌رده‌می خۆیان)، ئه‌مه‌ كاتێك كه‌ ئیماندار بوون و شوێن پێغه‌مبه‌ره‌كه‌یان صلی الله علیه وسلم كه‌وتبوون به‌ڵام دوای ئه‌وه‌ی كه‌ محمد هات صلی الله علیه وسلم ئه‌وه‌ باشترین ئوممه‌ت ئوممه‌تی پێغه‌مبه‌ره‌ صلی الله علیه وسلم وه‌كو خوای گه‌وره‌ ئه‌فه‌رمووێ: [ كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ ] (آلِ عِمْرَانَ : ١١٠) واته‌: ئه‌ی موسڵمانان ئێوه‌ باشترین ئوممه‌تن كه‌ هاتبێتن بۆ خه‌ڵكی.

[ وَاتَّقُوا يَوْمًا لَا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئًا ] وه‌ خۆتان بپارێزن له‌ ڕۆژێك كه‌ ڕۆژی قیامه‌ته‌ كه‌ هیچ كه‌سێك سوود به‌ هیچ كه‌سێك ناگه‌یه‌نێت [ وَلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ ] وه‌ كه‌س ناتوانێ تكا بۆ كه‌س بكات مه‌گه‌ر خوا ڕێگا بدات و رازی بێت [ وَلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلَا هُمْ يُنْصَرُونَ (٤٨) ] وه‌ كه‌س به‌ پاره‌و فیدیه‌ ڕزگار ناكرێ وه‌ كه‌س ناتوانێ كه‌س سه‌ربخات و ڕزگاری بكات له‌ سزای خوای گه‌وره‌.

{هەندێك لە بەخششەكانی خوای گەورە بۆ بەنی ئیسرائیل}

[ وَإِذْ نَجَّيْنَاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ ] وه‌ ئه‌ی به‌نی ئیسرائیل یادی نیعمه‌ته‌كانی من بكه‌نه‌وه‌ له‌سه‌رتان كاتێك كه‌ ڕزگارم كردن له‌ فیرعه‌ون و دارو ده‌سته‌كه‌ی [ يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذَابِ ] كه‌ ئه‌وان خراپترین و سه‌ختترین سزای ئێوه‌یان ئه‌داو پێیان ئه‌چه‌شتن [ يُذَبِّحُونَ أَبْنَاءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَكُمْ ] كوڕانتانیان سه‌رئه‌بڕی و ئافره‌ته‌كانیان ئه‌هێشته‌وه‌ بۆ خزمه‌تكاری [ وَفِي ذَلِكُمْ بَلَاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ (٤٩) ] ئه‌له‌م شته‌یشدا تاقیكردنه‌وه‌یه‌كی گه‌وره‌ هه‌یه‌ له‌ په‌روه‌ردگاره‌وه‌، یاخود ئه‌م رزگاركردنه‌ نیعمه‌تی خوای گه‌وره‌ بوو به‌سه‌ر ئێوه‌وه‌ تا ده‌ركه‌وێت تا چ ڕاده‌یه‌ك شوكرو تاعه‌تی خوای گه‌وره‌ ئه‌كه‌ن.

[ وَإِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْنَاكُمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْن وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ (٥٠) ] وه‌ كاتێك ئه‌و ده‌ریایه‌مان له‌ت كرد وه‌ رێگای وشكانیمان بۆ كردنه‌وه‌ تا تیایدا بڕۆن و ڕزگارتان بێت له‌ ده‌ستی فیرعه‌ون، وه‌ ئێوه‌مان ڕزگار كرد له‌ خنكان، وه‌ فیرعه‌ون و شوێن كه‌وتوانیانمان خنكان له‌ناو ئاوه‌كه‌دا وه‌ئێوه‌ش به‌چاوی خۆتان ئه‌و دیمه‌نه‌تان بینی كه‌ خۆتان ڕزگارتان بوو وه‌ فیرعه‌ون و داروده‌سته‌كانی تیاچوون كه‌ له‌ رۆژی عاشورادا بوو.