2. Al-Baqara

سووره‌تی (به‌قه‌ره‌) (واته‌: مانگا)

سووره‌تێكی مه‌ده‌نی¬یه‌و (٢٨٦) ئایه‌ته‌

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

[ الم (١) ] ئه‌و پیتانه‌ی كه‌ له‌ سه‌ره‌تای هه‌ندێك له‌ سووره‌ته‌كانی قورئانی پیرۆزه‌وه‌ هاتوونه‌ هه‌یه‌ له‌ زانایان وه‌كو ئیمامی (قورتوبی) هێناوێتی له‌ ئیمامی (ابوبكرو عمرو عثمان و علي و ابن مسعود) (خوایان لی رازی بێت) ئه‌فه‌رموون: نهێنی خوای گه‌وره‌یه‌ له‌ قورئاندا ته‌نها خوای گه‌وره‌ خۆی ماناكه‌ی ئه‌زانێ، وه‌ هه‌یشه‌ له‌ زانایان وه‌كو (شیخ الاسلام) ئه‌فه‌رموون: به‌ڵێ ماناكه‌ی ئه‌زانین بۆ ته‌حه‌ددا كردنه‌ بۆچونی ڕاست و دروست ئه‌وه‌یه‌ كه‌ خوای گه‌وره‌ به‌و پیتانه‌ ته‌حه‌ددای عه‌ره‌بی پێ ئه‌كات كه‌ قورئانی پیرۆز له‌و پیتانه‌ پێك هاتووه‌ ئه‌گه‌ر ڕاست ئه‌كه‌ن ئه‌م قورئانه‌ فه‌رمووده‌و فه‌رمایشت و كه‌لامی خوای گه‌وره‌ نیه‌و قسه‌ی محمده‌ صلی الله علیه وسلم ئێوه‌ش ئه‌و پیتانه‌تان له‌به‌ر ده‌ستدایه‌ ته‌نها سووره‌تێكی هاوشێوه‌ی قورئانی پیرۆز بێننه‌وه‌، له‌و كاته‌وه‌ تا ئێستا نه‌یانتوانیوه‌ سووره‌تێكی بچووك هاوشێوه‌ی قورئانی پیرۆز بێننه‌وه‌، وه‌ تا رۆژی قیامه‌تیش ناتوانن، چونكه‌ هه‌رگیز قسه‌ی مرۆڤ وه‌كو قسه‌ی خوای گه‌وره‌ نابێت.

[ ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ ] ئه‌م په‌رتووكه‌ كه‌ قورئانی پیرۆزه‌ هیچ گومانێكی تیادا نیه‌ كه‌ له‌لایه‌ن خوای گه‌وره‌وه‌ دابه‌زیووه‌ [ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ (٢) ] هیدایه‌ت و رووناكی و ڕێنماییه‌ بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ ته‌قوای خوای گه‌وره‌ ئه‌كه‌ن و خۆیان له‌ تاوان ئه‌پارێزن.

[ وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ ] وه‌ ئیمانیان به‌و قورئانه‌ پیرۆزه‌ هه‌یه‌ كه‌ بۆ تۆ دابه‌زیوه‌ وه‌ به‌و كتێبه‌ ئاسمانیانه‌ی تر كه‌ بۆ پێغه‌مبه‌رانی پێش تۆ دابه‌زیوه‌ باوه‌ڕیان به‌ هه‌مووی هه‌یه‌ [ وَبِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ (٤) ] وه‌ یه‌قینیشیان هه‌یه‌ به‌ ڕۆژی دوایی و هه‌موو ئه‌و شتانه‌ی كه‌ له‌ ڕۆژی دواییدا ڕووئه‌دات.

[ أُولَئِكَ عَلَى هُدًى مِنْ رَبِّهِمْ ] ئه‌م كه‌سانه‌ی كه‌ ته‌قواو ئیمانیان كۆ كردۆته‌وه‌ وه‌ فه‌رزه‌كان ئه‌نجام ئه‌ده‌ن له‌سه‌ر هیدایه‌ت و ڕێنمایی و ڕووناكین له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگاریانه‌وه‌ [ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (٥) ] وه‌ ئه‌م كه‌سانه‌ سه‌ربه‌رزو سه‌رفرازو سه‌ركه‌وتوون له‌ دونیاو دواڕۆژدا، پاشان خوای گه‌وره‌ دێته‌ سه‌ر باسكردنی كافران.

{هەندێك لە سیفاتی مرۆڤی كافر }

[ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ (٦) ] ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ كافرو بێباوه‌ڕن یه‌كسانه‌ ئه‌گه‌ر ئینزارو ئاگاداریان بكه‌یته‌وه‌ یان نا ئیمان ناهێنن چونكه‌ حه‌قه‌كه‌یان بۆ ده‌ركه‌وتووه‌.

[ خَتَمَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ ] خوای گه‌وره‌ مۆری له‌سه‌ر دڵ و گوێیان داوه‌ وه‌ په‌رده‌یه‌ك له‌سه‌ر چاویانه‌، نه‌ حه‌ق ئه‌بینن نه‌ حه‌ق ئه‌بیستن نه‌ حه‌ق ئه‌چێته‌ دڵیانه‌وه‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی بۆیان ڕوون بۆته‌وه‌و خۆیان شوێنی نه‌كه‌وتوونه‌ [ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ (٧) ] وه‌ ئه‌وانه‌ له‌ ڕۆژی دوایی سزایه‌كی زۆر گه‌وره‌یان بۆ هه‌یه‌.

{هەندێك لە سیفاتی مرۆڤی مونافیق‌و دووڕوو}

پاشان خوای گه‌وره‌ دێته‌ سه‌ر باسكردنی مونافیقان كه‌ له‌ مه‌دینه‌ ده‌ركه‌وتن: [ وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِينَ (٨) ] له‌ناو خه‌ڵكیدا كه‌سانێك هه‌ن كه‌ ئه‌ڵێن: ئێمه‌ ئیمانمان به‌خوای گه‌وره‌و به‌ ڕۆژی دوایی هه‌یه‌ به‌ڵام ڕاست ناكه‌ن و له‌ حه‌قیقه‌ت و ڕاستیدا ئیمانیان نیه‌.

[ يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَمَا يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ (٩) ] به‌ حسابی خۆیان فێڵ له‌ خوای گه‌وره‌و باوه‌ڕداران ئه‌كه‌ن به‌ڵام له‌ حه‌قیقه‌ت و ڕاستیدا فێڵ له‌ هیچ كه‌سێك ناكه‌ن ته‌نها له‌ خۆیان نه‌بێ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی فێڵ له‌ خوای گه‌وره‌ ناكرێ به‌ڵام خۆیان هه‌ست ناكه‌ن.

[ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ ] ئه‌مانه‌ نه‌خۆشی شه‌ك و گومان و نیفاق له‌ دڵیاندایه‌ [ فَزَادَهُمُ اللَّهُ مَرَضًا ] خوای گه‌وره‌ش ئه‌و نه‌خۆشییه‌یانی زیاتر كرد له‌به‌ر ئه‌وه‌ی حه‌قیان ناسی و لایاندا لێی و ئیمانیان به‌ پێغه‌مبه‌ری خوا نه‌هێنا صلی الله علیه وسلم [ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْذِبُونَ (١٠) ] وه‌ سزایه‌كی زۆر به‌ ئێش و ئازاریان بۆ هه‌یه‌ به‌هۆی ئه‌و درۆ كردنه‌ی كه‌ ئه‌یانكرد، بانگه‌شه‌ی ئیمانیان ده‌كردو ئیمانداریش نه‌بوون.