Muslim99Muslim99
← Tafsir library

2. Al-Baqara

The Cow · Medinan · 286 ayahs

سُورَةُ البَقَرَةِ

Reading Rebar Kurdish Tafsir

Ayahs 91–100 of 286

91

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ ءَامِنُوا۟ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُوا۟ نُؤْمِنُ بِمَآ أُنزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُونَ بِمَا وَرَآءَهُۥ وَهُوَ ٱلْحَقُّ مُصَدِّقًۭا لِّمَا مَعَهُمْ ۗ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُونَ أَنۢبِيَآءَ ٱللَّهِ مِن قَبْلُ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ

كاتێك پێیان ده‌وترێت باوه‌ڕ بهێنن به‌وه‌ی كه له لایه‌ن خواوه ڕه‌وانه‌كراوه‌، ده‌ڵێن: ئێمه ته‌نها باوه‌ڕمان به‌وه هه‌یه كه بۆ ئێمه ڕه‌وانه‌كراوه و باوه‌ڕ ناهێنن به هه‌موو ئه‌وانه‌ی كه دوای (ته‌ورات) هاتووه وه‌كو (ئینجیل و قورئان) له‌كاتێكدا كه هه‌ر ئه‌و قورئانه حه‌ق و ڕاستی یه‌و به‌ڕاست دانه‌ری (ته‌ورات)ی ئه‌وانیشه‌، پێیان بڵێ: ئه‌ی كه‌واته بۆچی پێشتر پێغه‌مبه‌ره‌كانی خواتان ده‌كوشت ئه‌گه‌ر ئێوه ئیماندارن به ته‌ورات؟!

[ وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ ] وه‌ كاتێك كه‌ پێیان بڵێی ئیمان بێنن به‌و قورئانه‌ی كه‌ خوای گه‌وره‌ دایبه‌زاندووه‌ [ قَالُوا نُؤْمِنُ بِمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا ] ئه‌ڵێن: ئێمه‌ ئیمان دێنن به‌وه‌ی بۆسه‌ر خۆمان دابه‌زیوه‌ واته‌: ته‌ورات [ وَيَكْفُرُونَ بِمَا وَرَاءَهُ ] وه‌ كوفریش ئه‌كه‌ن به‌وه‌ی كه‌ له‌ دوای ته‌وراتدا هاتووه‌ كه‌ قورئانه‌ [ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِمَا مَعَهُمْ ] كه‌ قورئانیش ئه‌و حه‌قه‌یه‌ كه‌ ئه‌وه‌ی له‌ ته‌وراتدا هه‌یه‌ ئه‌میش به‌ڕاستی دائه‌نێ وه‌ پێچه‌وانه‌ی ناكات و یه‌كسانه‌ [ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُونَ أَنْبِيَاءَ اللَّهِ مِنْ قَبْلُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (٩١) ] ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم پێیان بفه‌رمه‌ ئه‌ی ئه‌گه‌ر ئێوه‌ ڕاست ئه‌كه‌ن بۆچی پێغه‌مبه‌رانی خواتان ئه‌كوشت له‌ پێشتردا كه‌ نه‌هیتان لێ كرابوو بیانكوژن وه‌كو باب و باپیرانتان كه‌ پێغه‌مبه‌رانی خوای گه‌وره‌یان كوشتووه‌.

Al-Baqara 2:91Listen in Qur'an →
92

۞ وَلَقَدْ جَآءَكُم مُّوسَىٰ بِٱلْبَيِّنَٰتِ ثُمَّ ٱتَّخَذْتُمُ ٱلْعِجْلَ مِنۢ بَعْدِهِۦ وَأَنتُمْ ظَٰلِمُونَ

سوێند به خوا به‌ڕاستی موسا نیشانه‌ی فره‌و موعجیزه‌ی بۆ هێنان، كه‌چی (كاتێ كه‌چوو بۆ نزای په‌روه‌ردگار، له كێوی گور) ئێوه گوێره‌كه‌كه‌تان په‌رست، به‌ڕاستی ئێوه سته‌مكارن.

[ وَلَقَدْ جَاءَكُمْ مُوسَى بِالْبَيِّنَاتِ ] وه‌ موسی به‌ڵگه‌ی ڕوون و ئاشكرای بۆتان هێنا كه‌ ته‌ورات بوو یاخود ئه‌و موعجیزانه‌ بوو كه‌ خوای گه‌وره‌ پێی به‌خشی بوو وه‌كو: زریان و كولله‌ و ئه‌سپێ و بۆق و خوێن و گۆچان و ده‌ستی و له‌تكردنی ده‌ریا و سێبه‌ر كردنی هه‌ور و گه‌زۆو سوێسكه‌و به‌ردو جگه‌ له‌مانه‌ [ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنْتُمْ ظَالِمُونَ (٩٢) ] له‌ پاش ئه‌وه‌ش ئێوه‌ چوون گوێره‌كه‌یه‌كتان په‌رست كه‌ زوڵمتان له‌ خۆتان كرد به‌وه‌ی كه‌ شه‌ریكتان بۆ خوای گه‌وره‌ دانا.

Al-Baqara 2:92Listen in Qur'an →
93

وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَٰقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ ٱلطُّورَ خُذُوا۟ مَآ ءَاتَيْنَٰكُم بِقُوَّةٍۢ وَٱسْمَعُوا۟ ۖ قَالُوا۟ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَأُشْرِبُوا۟ فِى قُلُوبِهِمُ ٱلْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ ۚ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُم بِهِۦٓ إِيمَٰنُكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ

(یادیان بێنه‌ره‌وه ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی) كه په‌یمانمان لێ وه‌رگرتن و كێوی گورمان به‌سه‌ردا به‌رزكردنه‌وه و (فه‌رمانمان پێدان): ئه‌وه‌ی پێمان به‌خشیوون (له ته‌ورات) به توندی بیگرن و لێی لامه‌ده‌ن و گوێ بیستبن، (به‌ده‌م) وتیان: گوێڕایه‌ڵین، (به‌ڵام به‌كرده‌وه‌) پێچه‌وانه‌یان كردو یاخی بوون و گوێره‌كه په‌رستی له دڵ و ده‌روونیاندا ڕوابوو به هۆی بێ باوه‌ڕییانه‌وه‌، پێیان بڵێ: ئیمانه‌كه‌تان شتی ناڕه‌واتان پێ ده‌كات ئه‌گه‌ر ئێوه ئیماندارن؟! (باوو باپیرانتان گوێره‌كه په‌رست و پێغه‌مبه‌ر كوژ، ئێوه‌ش سه‌رسه‌خت و بێ باوه‌ڕ).

[ وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ ] وه‌ ئێمه‌ عه‌هدو په‌یمانمان له‌ ئێوه‌ وه‌رگرت [ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَ ] وه‌ وه‌كو باسمان كرد خوای گه‌وره‌ كێوی (طور)ی هه‌ڵكێشاو خستیه‌ بان سه‌ریان و سێبه‌ری بۆیان كرد [ خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ ] ده‌ی ئێستا ئه‌وه‌ی كه‌ بۆتان هاتووه‌ به‌ جددی و به‌ گرنگی و پڕ بایه‌خه‌وه‌ وه‌ری بگرن [ وَاسْمَعُوا ] وه‌ ببیستن وه‌ وه‌ری بگرن وه‌ گوێڕایه‌ڵ بن [ قَالُوا سَمِعْنَا ] وتیان: به‌ڵێ ئه‌وه‌ به‌ گوێ بیستمان [ وَعَصَيْنَا ] به‌ڵام سه‌رپێچیت ئه‌كه‌ین و فه‌رمانه‌كانت وه‌رناگرین و قبووڵی ناكه‌ین [ وَأُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ ] خۆشه‌ویستی گوێره‌كه‌كه‌ی كه‌ ئه‌یانپه‌رست چوو بووه‌ ناخی دڵیانه‌وه‌ به‌هۆی كوفر كردنیانه‌وه‌ [ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُمْ بِهِ إِيمَانُكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (٩٣) ] ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم بڵێ: به‌ڕاستی ئه‌م ئیمانه‌ی ئێوه‌ ئه‌مرتان پێ ئه‌كات به‌ خراپترین شت كه‌ كوفر كردن و سه‌رپێچی كردنی پێغه‌مبه‌رانه‌.

Al-Baqara 2:93Listen in Qur'an →
94

قُلْ إِن كَانَتْ لَكُمُ ٱلدَّارُ ٱلْءَاخِرَةُ عِندَ ٱللَّهِ خَالِصَةًۭ مِّن دُونِ ٱلنَّاسِ فَتَمَنَّوُا۟ ٱلْمَوْتَ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ

(ئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) پێیان) بڵێ: ئه‌گه‌ر ڕاست ده‌كه‌ن و باوه‌ڕتان وایه كه ماڵی ئه‌و دنیا (به‌هه‌شت) لای خوا تایبه‌تمه‌نده به ئێوه نه‌ك خه‌ڵكی تر، ده ئاواتی مردن بخوازن ئه‌گه‌ر ڕاست ده‌كه‌ن (تا زوو بچنه ناو به‌هه‌شت)!!

{جولەكە دەڵێن: بەهەشت تایبەت بۆ ئێمەیە!}

[ قُلْ إِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْآخِرَةُ عِنْدَ اللَّهِ خَالِصَةً مِنْ دُونِ النَّاسِ ] ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم به‌جوله‌كه‌ بڵێ: ئه‌گه‌ر ڕاست ئه‌كه‌ن به‌هه‌شت تایبه‌ته‌ بۆ ئێوه‌ و بۆ غه‌یری ئێوه‌ نیه‌ وه‌كو ئه‌وان خۆیان وایان ئه‌ووت [ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ (٩٤) ] ده‌ی ئاوات بخوازن كه‌ بمرن ئه‌گه‌ر ئێوه‌ به‌هه‌شتین بۆ ئاوات ناخوازن كه‌ بمرن ئه‌گه‌ر ڕاستگۆن كه‌ ئه‌گه‌ر ته‌نها ئاواتیان بخواستایه‌ بمردنایه‌ یه‌كسه‌ر خوای گه‌وره‌ ئه‌یانیمراند وه‌ شوێنی خۆیان له‌ ئاگری دۆزه‌خدا ئه‌بینی.

Al-Baqara 2:94Listen in Qur'an →
95

وَلَن يَتَمَنَّوْهُ أَبَدًۢا بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌۢ بِٱلظَّٰلِمِينَ

(به‌ڵام ئه‌وانه‌) هه‌رگیز به‌هۆی ڕه‌فتاری نادروست و ده‌ست پێشخه‌ری ناپه‌سه‌ندیانه‌وه ئاواتی مه‌رگ ناخوازن، خوایش چاك ئاگاداره له حاڵی سته‌مكاران.

[ وَلَنْ يَتَمَنَّوْهُ أَبَدًا بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ] به‌ڵام ئه‌وان هه‌رگیز ئاوات ناخوازن به‌ مردن چونكه‌ ئه‌زانن كه‌ ده‌چنه‌ دۆزه‌خه‌وه‌ به‌هۆی ئه‌و كرده‌وه‌ خراپانه‌ی كه‌ خۆیان ئه‌نجامیان داوه‌ خۆیان ئه‌ناسن [ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ (٩٥) ] وه‌ خوای گه‌وره‌ زۆر زانایه‌ به‌ سته‌مكاران.

Al-Baqara 2:95Listen in Qur'an →
96

وَلَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ ٱلنَّاسِ عَلَىٰ حَيَوٰةٍۢ وَمِنَ ٱلَّذِينَ أَشْرَكُوا۟ ۚ يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍۢ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهِۦ مِنَ ٱلْعَذَابِ أَن يُعَمَّرَ ۗ وَٱللَّهُ بَصِيرٌۢ بِمَا يَعْمَلُونَ

سوێند بێت ئه‌و جووله‌كانه ده‌بینیت كه له هه‌موو خه‌ڵك به په‌رۆشترن له‌سه‌ر دنیاو ژیانی دنیا به‌هه‌ر جۆرێك بێت، هه‌تا بگره له هاوه‌ڵپه‌رست و موشریكه‌كانیش، هه‌ریه‌ك له‌وانه ئاوات ده‌خوازێت كه‌: هه‌زار ساڵ ته‌مه‌نی ببێت، هه‌ر چه‌نده وه‌نه‌بێت ته‌مه‌نی درێژیان له سزا ڕزگاریان بكات، خوایش زۆر بینایه به‌و كرده‌وانه‌ی كه ئه‌نجامی ده‌ده‌ن.

[ وَلَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلَى حَيَاةٍ ] نه‌ك هه‌ر ئاوات ناخوازن بمرن به‌ڵكو ئه‌یانبینی له‌ هه‌موو كه‌سێك سوورترن له‌سه‌ر ژیان كه‌ له‌ ژیاندا بمێننه‌وه‌ [ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا ] ته‌نانه‌ت ئه‌مان له‌ موشریكانیش زیاتر ئاواته‌خوازن به‌ مانه‌وه‌ له‌ دونیادا [ يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ ] هه‌ر یه‌كێك له‌و جووله‌كانه‌ ئاواته‌ خوازه‌ كه‌ هه‌زار ساڵ بژی [ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ مِنَ الْعَذَابِ أَنْ يُعَمَّرَ ] هه‌ر چه‌نده‌ چه‌ندێك ته‌مه‌نیشیان درێژ بێت كه‌ ئیمان نه‌هێنن ئه‌و ته‌مه‌نه‌ درێژه‌ له‌ ئاگری دۆزه‌خ و له‌ سزای خوای گه‌وره‌ دووریان ناخاته‌وه‌ [ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ (٩٦) ] وه‌ خوای گه‌وره‌ زۆر بینایه‌ به‌ كرده‌وه‌كانی ئه‌وان وه‌ ئاگای لێیه‌.

Al-Baqara 2:96Listen in Qur'an →
97

قُلْ مَن كَانَ عَدُوًّۭا لِّجِبْرِيلَ فَإِنَّهُۥ نَزَّلَهُۥ عَلَىٰ قَلْبِكَ بِإِذْنِ ٱللَّهِ مُصَدِّقًۭا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًۭى وَبُشْرَىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ

(ئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) پێیان بڵێ: هه‌ر كه‌سێك دوژمنی جوبره‌ئیله‌، (با بزانێت) كه هه‌ر ئه‌و جوبره‌ئیله به فه‌رمانی خوا ئه‌و قورئانه‌ی دابه‌زاندۆته سه‌ر دڵت كه كتێبه پێشووه‌كان به‌ڕاست داده‌نێت و ڕێنموویی (بۆ چاكه‌) ده‌كات و مژده به‌خشیشه به ئیمانداران.

[ قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ ] ئه‌مه‌ وه‌ڵامێكه‌ بۆ جووله‌كه‌ كه‌ ئه‌یانووت: ئێمه‌ بۆیه‌ ئیمان ناهێنین چونكه‌ جبیرل وه‌حی دێنێ و ئێمه‌یش ڕقمان له‌وه‌و دوژمنمانه‌ چونكه‌ جه‌نگ و كوشتارو سزا دێنێت، به‌ڵام میكائیل دۆستمانه‌، چونكه‌ ڕه‌حمه‌ت و ڕووه‌ك و باران داده‌به‌زێنێت، خوای گه‌وره‌ ئه‌م ئایه‌ته‌ی دابه‌زاندو فه‌رمووی: ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم پێیان بفه‌رموو هه‌ر كه‌سێك دوژمنی جبریل بێت ئه‌وه‌ خوای گه‌وره‌ جبریلی دابه‌زاندۆته‌ سه‌ر دڵی تۆ به‌ ئیزنی خوای گه‌وره‌ دابه‌زیوه‌، كه‌ ئه‌مه‌ زیاده‌ ڕێزێكه‌ بۆ جبریل صلی الله علیه وسلم [ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ ] وه‌ ئه‌م قورئانه‌یشی كه‌ بۆ تۆی هێناوه‌ به‌ڕاستدانه‌ری كتێبه‌كانی پێشتره‌ [ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ (٩٧) ] وه‌ هیدایه‌ت و موژده‌یه‌ بۆ باوه‌ڕداران.

Al-Baqara 2:97Listen in Qur'an →
98

مَن كَانَ عَدُوًّۭا لِّلَّهِ وَمَلَٰٓئِكَتِهِۦ وَرُسُلِهِۦ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَىٰلَ فَإِنَّ ٱللَّهَ عَدُوٌّۭ لِّلْكَٰفِرِينَ

ئه‌و كه‌سه‌ی دوژمن بێت به خواو فریشته‌كانی و پێغه‌مبه‌ره‌كانی، به‌تایبه‌ت جوبره‌ئیل و میكائیل، ئه‌وه با بزانێت و دڵنیا بێت كه خوای گه‌وره دوژمنی كافرو بێباوه‌ڕانه‌.

[ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِلَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِلْكَافِرِينَ (٩٨) ] هه‌ر كه‌سێك دوژمنی خوای گه‌وره‌و مه‌لائیكه‌ته‌كانی و پێغه‌مبه‌رانی و جبریل و میكائیل بێت (به‌تایبه‌ت باسی كردوون له‌به‌ر ڕێزیان) ئه‌وه‌ به‌ دڵنیایی ئه‌و كه‌سانه‌ كافرن و خوای گه‌وره‌ش دوژمنی كافرانه‌.

Al-Baqara 2:98Listen in Qur'an →
99

وَلَقَدْ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ءَايَٰتٍۭ بَيِّنَٰتٍۢ ۖ وَمَا يَكْفُرُ بِهَآ إِلَّا ٱلْفَٰسِقُونَ

سوێند بێت به خوا ئێمه بێگومان نیشانه‌و ئایه‌تی ڕوونمان بۆ تۆ ناردووه (ئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) كه‌س باوه‌ڕی پێی له‌ق نابێت، جگه له ده‌روون نه‌خۆش و یاخی بووه‌كان.

[ وَلَقَدْ أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ ] وه‌ چه‌نده‌ها ئایه‌ت و به‌ڵگه‌و موعجیزه‌ی ڕوون و ئاشكرامان بۆ تۆ ناردووه‌ ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم كه‌ به‌ڵگه‌یه‌ له‌سه‌ر پێغه‌مبه‌رایه‌تیت [ وَمَا يَكْفُرُ بِهَا إِلَّا الْفَاسِقُونَ (٩٩) ] وه‌هیچ كه‌سێك كوفری پێ ناكات ته‌نها كه‌سانێكی فاسق و له‌ ڕێ ده‌رچوو نه‌بێت.

Al-Baqara 2:99Listen in Qur'an →
100

أَوَكُلَّمَا عَٰهَدُوا۟ عَهْدًۭا نَّبَذَهُۥ فَرِيقٌۭ مِّنْهُم ۚ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ

ئه‌وه بۆ هه‌ر جارێك په‌یمانێكیان به‌ستبێت (له‌گه‌ڵ خواو پێغه‌مبه‌رو موسوڵماناندا) خێرا ده‌سته‌یه‌كیان په‌یمانه‌كه‌یان شكاندووه‌، به‌ڵكو زۆربه‌ی زۆریان باوه‌ڕ ناهێنن (ڕێزو قه‌دری په‌یمان و ئیمان ناگرن).

[ أَوَكُلَّمَا عَاهَدُوا عَهْدًا نَبَذَهُ فَرِيقٌ مِنْهُمْ ].

{جولەكە پەیمان هەڵدەوەشێننەوە}

جووله‌كه‌ هه‌ر كاتێك كه‌ عه‌هدو به‌ڵێن و په‌یمانێك ئه‌ده‌ن كۆمه‌ڵێك له‌وان هه‌ر زوو به‌ زوویی هه‌ڵیئه‌وشێننه‌وه‌و فڕێی ئه‌ده‌ن [ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ (١٠٠) ] به‌ڵكو زۆربه‌یان ئیمان ناهێنن.

Al-Baqara 2:100Listen in Qur'an →

Commentary: Rebar Kurdish Tafsir. Qur'an text and translation via AlQuran Cloud.