10. Yunus

- ئەی پێغەمبەر - تۆ بەو بتپەرست و موشریکانە بڵێ: ئەوە کێیە بە باران بارین لە ئاسمانەوە، وە بەڕووەک و دانەوێڵە و کانزا و بەروبومەکانی لە زەوییەوە ڕزق و ڕۆزی ئێوە دەدات؟ وە ئەوە کێیە زیندوو لە مردوو دەردەھێنێت، وەک ئەوەی مرۆڤی لە دڵۆپە ئاوێکی بێ گیان دروست کردووە، وە باڵندەیەکی لە ھێلکەیەک بەدیھێناوە، وە ئەوە کێیە مردوو لە زیندوو دەردەھێنێت، وەک ئەوەی نوتفە و دڵۆپە ئاوێکی بێ گیان لەگیاندارێک بەدی دەھێنێت، وە ھێلکەیەک لەباڵندەیەک دروست دەکات؟ وە ئەوە کێیە زۆر بە وردی کاروباری ئەم بوونەوەرە لە ئاسمانەکان و زەوی و ئەو مەخلوقات و دروستکراوانەی کە لە سەرینی بەرێوە دەبات؟ ئەو بتپەرست و بێباوەڕانە وەڵام دەدەنەوە و دەڵێن: بکەر و ئەنجامدەری ھەموو ئەوانە تەنھا اللە یە، تۆیش پێیان بڵێ: ئایا پێشتر ئەوەتان نەدەزانی، وە بۆ لە خوا نەدەترسان، فەرمانەکانی بەجێ بھێنن و دوور بکەنەوە لەو شتانەی ڕێگری لێ کردبوون ؟

- ئەی خەڵکینە - ئەو خوا بە دەسەڵاتەیە پەروەردگاری ئێوە، دروستکەر و بەدیھێنەری ڕاستەقینەی ئێوەیە، وە بەرێوەبەر و ھەڵسوڕێنەری کاروبارەکانتانە، ئیتر باشە بەدەر لە گومڕایی و سەرلێشێواوی پاش ھەق و ڕاستی کە ھەر پەرستنی خوای گەورەیە چیترێکی تر ھەیە. ئایا ئیتر بۆچی لەم ھەقە ڕوون و ئاشکرایە لادەدەن و گومڕا دەبن؟ وە بۆچی ژیری و ھۆشتان ناخەنە کار لەبەرامبەر ئەم ھەقە ڕوون و ئاشکرایانەدا ؟

ھەروەک چۆن پەروەردگاریەتی ڕاستەقینە بۆ اللە تەعالا چەسپا و جێگیر بوو، بەو جۆرە وشە و بڕیاری خوای گەورە جێ بەجێ بوو بەسەر ئەوانەی لەسنووری خوا دەرچوون، وە حوکمی ئەو بەڕاست گەڕا.

- ئەی پێغەمبەری خوا - بەو بت پەرست و موشریکانە بڵێ: ئایا لە نێوان ئەو ھاوبەشانەی کە جگە لەخوا دەیانپەرستن کەسیان دەتوانن سەرەتا شتێک بەدی بھێنێت بەبێ ئەوەی پێشتر بوونی ھەبووبێت، وە پاش مردنیشی زیندووی بکاتەوە؟ پێیان بڵێ: ئەوە خوای گەورەیە کە دەتوانێت لەسەرەتاوە شتێک بە بێ ئەوەی پێشتر بوونی ھەبووبێت بەدی بھێنێت، وە دوای مردنیشی زیندووی بکاتەوە، ئایا ئیتر - ئەی بتپەرست و موشرکینە - بۆچی لە ھەق و ڕاستی لادەدەن و بەرەو ناھەقی و باتڵ ڕوو دەنێن؟

زۆربەی ئەوانەی ھاوبەش بۆ خوا دادەنێن شوێن ھیچ نەکەوتون گومان نەبێت، شوێن شتێک کەوتوون زانیاریان نییە لەبارەیانەوە، وە دیارە گومان و دوودڵیش جێگای دڵنیایی و زانیاری ناگرێتەوە، بەڕاستی خوای گەورە ئاگادارە بەوەی ئەنجامی دەدەن، وە ھیچ شتێکی لە کاروکردەوەی ئەوان لا نھێنی و شاراوە نییە، وە تۆڵەی ھەموو کارەکانیشیان لێ دەسێنێتەوە.

ناگونجێت ئەم قورئانە بە درۆ و دەلەسە ھەڵبەستراو بێت و لە لایەن خواوە نەبێت، وە بدرێتە پاڵ غەیری خوا، چونکە خەڵکی ناتوانن ھاوشێوەی قورئان بھێنن، بەڵکو ھی خوایە و بەڕاستدانەری پەرتووک و نامە ئاسمانییەکانی پێش خۆیەتی، وە ڕوونکەرەوەی ئەو ئەحکامانەیە کە بە گشتگیری ھاتوون، وە ھیچ گومانێکی تیا نییە کە ئەم قورئانە لەلایەن پەروەردگاری جیھانیانەوەیە.

یان ئەو بتپەرست و موشریکانە دەڵێن: موحەممەد (صلی اللە علیە وسلم) خۆی ئەم قورئانەی ھەڵبەستووە و داویەتییە پاڵ خوا، تۆیش - ئەی پێغەمبەر - لە وەڵامیاندا پێیان بڵێ: ئەگەر من خۆم ئەم قورئانەم داناوە و بە ناو خواوە ھەڵیدەبەستم، خۆ منیش وەک ئێوە مرۆڤم دەی ئەگەر ڕاست دەکەن تەنھا سورەتێک ھاوشێوەی قورئان بھێنن، وە ھەر کەسێکیش جگە لە خوا دەتوانن بانگی بکەن لە خەڵکی و خواکانتان تاوەکو پتشگیر و پشتیوانتان بن ئەگەر ڕاستگۆن لەوەی بانگەشەی دەکەن گوایە قورئان بە ناو خواوە ھەڵبەستراوە و درۆو دەلەسەیە، بێگومان بن کە ناتوانن و دەسەڵاتی ئەوەتان نییە، لەکاتێکدا ئێوە خاوەنی زمان و ڕەوانبێژین، ئەمەش بەڵگەیە لەسەر ئەوەی ئەم قورئانە لەلایەن خوای گەورەوە ھاتووە و دابەزێنراوە.

درۆیان کرد و نەیانتوانی وەڵامی ئەم تەحەدا و دەمکوتکردنە بدەنەوە، بەڵکو پەلەیان کرد لە بەدرۆزانینی قورئان پێش ئەوەی لێی تێبگەن و بیری لێ بکەنەوە، وە پێش ئەوەی ئەو سزایەی کە پێی ترسێنراون بۆیان دابەزێت، وە زۆریش نزیکە ئەو سزایەیان بۆ بێت، ھاوشێوەی ئەم باوەڕنەکردن و بەدرۆزانینە ئوممەتانی پیشووتریش ئەنجامیاندا لەگەڵ پەیام و پێغەمبەرەکانی خۆیاندا، بۆیە سزای خوایان بۆ دابەزی، کەواتە - ئەی پێغەمبەر - تێرامێنە و بیر بکەرەوە بزانە سەرەنجامی ستەمکارانی ئوممەتانی پێشووتر چۆن بووە، بێگومان خوای گەورە لەناوی بردن و سزای بەسەردا باراندن.

ھەیشە لەناو ئەو بتپەرست و موشریکانەدا پێش مردن باوەڕ بە قورئان دەھێنێت، وە ھەیشیانە لەبەر ملھوڕی و خۆبەزلزانینیان ھەتا دەمرێت باوەڕی پێ ناھێنێت، - ئەی پێغەمبەر - پەروەردگارت زاناترە بەوانەی لەسەر کوفر و بێباوەڕی خۆیان سوورن و ملکەچی ھەق و ڕاستی نابن، وە ھەر ئەویش تۆڵەی کارە خراپەکانیان لێ دەسێنێت.