Muslim99Muslim99
← Tafsir library

3. Aal-i-Imraan

The Family of Imraan · Medinan · 200 ayahs

سُورَةُ آلِ عِمۡرَانَ

Reading Al-Mukhtasar in Interpreting the Noble Qur'an by Tafsir Center for Quranic Studies

Ayahs 91–100 of 200

91

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَمَاتُوا۟ وَهُمْ كُفَّارٌۭ فَلَن يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِم مِّلْءُ ٱلْأَرْضِ ذَهَبًۭا وَلَوِ ٱفْتَدَىٰ بِهِۦٓ ۗ أُو۟لَٰٓئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ وَمَا لَهُم مِّن نَّٰصِرِينَ

به‌ڕاستی ئه‌وانه‌ی بێ باوه‌ڕ بوون و به‌بێ باوه‌ڕیی مردوون، (ئه‌گه‌ر) هه‌ر‌یه‌که‌یان بتوانێت پڕ به‌پڕی زه‌وی ئاڵتون بهێنێت و بیکات به‌فیدیه‌ی خۆی هه‌رگیز لێی وه‌رناگیرێت، ئه‌وانه سزای به ئێش و ئازار بۆیان ئاماده‌یه و که‌سیش نی یه پشتیوانییان لێ بکات و فریایان بکه‌وێت.

بێگومان ئەوانەی بێباوەڕ بوون وە بە بێباوەڕیش مردن وگەڕانەوە بۆلای خوا، ئەگەر بێتۆ پڕ ھەموو زەوی زێڕ ببەخشن لە پێناو ئەوەی لە سزای ئاگر ڕزگاریان بێت لێیان قبوڵ ناکرێت، ئەوانە سزای زۆر سەختیان بۆ ھەیە، وە ھیچ کەسێکیش لەڕۆژی دواییدا بەھانایانەوە نایەت کە بتوانێت سزایان لێ بگێڕێتەوە یان لەسەریان سووک بکات.

Aal-i-Imraan 3:91Listen in Qur'an →
92

لَن تَنَالُوا۟ ٱلْبِرَّ حَتَّىٰ تُنفِقُوا۟ مِمَّا تُحِبُّونَ ۚ وَمَا تُنفِقُوا۟ مِن شَىْءٍۢ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٌۭ

ئێوه هه‌رگیز ناگه‌نه پله‌ی چاکیی و چاکه‌کاری هه‌تا له‌و شتانه‌ی که خۆشتان ده‌وێت نه‌به‌خشن، هه‌ر شتێکیش ببه‌خشن ئه‌وه خوا ئاگاو زانایه پێی (لێی ون نابێت و بێ پاداشت نابێت).

ئێوە ھەرگیز - ئهی باوهڕداران - ناگهن بە پله وپاداشتی ئههلی خێرو چاکە تا نەیبەخشن له پێناو خوای مهزن ھەندێ لەو داراییەی کە خۆشتان دەوێت وە ھەرچی ببەخشن ئهگهر كهم بێت یان زۆر ئەوە بێگومان خودا ئاگای له نیاز وكردهوهكانتانه، وه پاداشتی ههریهكێك له ئێوه دهداتهوه به پێی كردهوهكانی.

Aal-i-Imraan 3:92Listen in Qur'an →
93

۞ كُلُّ ٱلطَّعَامِ كَانَ حِلًّۭا لِّبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ إِلَّا مَا حَرَّمَ إِسْرَٰٓءِيلُ عَلَىٰ نَفْسِهِۦ مِن قَبْلِ أَن تُنَزَّلَ ٱلتَّوْرَىٰةُ ۗ قُلْ فَأْتُوا۟ بِٱلتَّوْرَىٰةِ فَٱتْلُوهَآ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ

هه‌رچی خۆراک هه‌یه بۆ نه‌وه‌ی ئیسرائیل حه‌ڵاڵ بوو مه‌گه‌ر ئه‌وه‌ی که یه‌عقوب خۆی له‌سه‌ر خۆی حه‌رام کردبوو پێش ناردنی ته‌ورات، پێیان بڵێ: ده ئێوه ته‌ورات بهێنن و بیخوێننه‌وه ئه‌گه‌ر ڕاستگۆن (دیاره‌که جوله‌که هه‌ر له خۆیانه‌وه ده‌مبازی ده‌که‌ن و قسه ڕێکده‌خه‌ن و شت حه‌رامده‌که‌ن).

ھەموو خواردنێکی پاک وخاوێن حەڵاڵ بوون بۆ نەوەکانی ئیسرائیل (نەوکانی یەعقوب)، وە ھیچیان حەرام نەبوون بۆیان، جگە ئەوانە نەبێت یەعقوب خۆی پێش دابەزینی تەورات لەسەر خۆی حەرام کردبوون، نەک وەک ئەوەی جولەکە وادەزانن ئەو حەرام کردنە لە تەوارتدا بوو، ئەی پێغەمبەر پێیان بڵێ: بڕۆن تەورات بھێنن و بیخوێننەوە ئەگەر ئێوە ڕاست دەکەن لەو بانگەشەی کە دەیکەن، بۆیە دواجار بێدەنگ بوون و دەمیان داخست، وە نەیانتوانی شتێکی لەو شێوەیە بھێنن، ئەمەش نمونەیەکە لەسەر درۆ ودەلەسەکانی جولەکە وگۆڕینی ناوەڕۆکی تەورات.

Aal-i-Imraan 3:93Listen in Qur'an →
94

فَمَنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ مِنۢ بَعْدِ ذَٰلِكَ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ

جائیتر دوای ئه‌و هه‌موو ڕوونکردنه‌وانه ئه‌وه‌ی به‌ده‌م خواوه درۆ هه‌ڵده‌به‌ستێت، ئائه‌وانه هه‌ر سته‌مکارن.

پاش ڕوون بوونەوەی بەڵگەکان، ھەرکەسێک درۆ ودەلەسە بەدەم خوای گەورەوە بکات (وە بڵێ ئەوەی یەعقوب لەسەر خۆی حەرام کرد، لەخۆیەوە کردی، وە خوای گەورە لەسەری حەرام نەکردبوو) ئەوا ئەو کەسانە خۆیان ستەمکارن، ستەمیان لەخۆیان کردووە، بەوەی پاش ڕوون بوونەوەی ھەق وڕاستیەكان وازیان لێھێنا و پشتیان تێکرد.

Aal-i-Imraan 3:94Listen in Qur'an →
95

قُلْ صَدَقَ ٱللَّهُ ۗ فَٱتَّبِعُوا۟ مِلَّةَ إِبْرَٰهِيمَ حَنِيفًۭا وَمَا كَانَ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ

(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) پێیان) بڵێ: خوای گه‌وره له هه‌موو فه‌رمایشته‌کانیدا ڕاستی فه‌رمووه‌، که‌واته شوێنی ئاین و به‌رنامه‌ی ئیبراهیم بکه‌ون که پاکو دروست و فه‌رمانبه‌رداره و ئه‌و هه‌رگیز له موشریک و هاوه‌ڵگه‌ران نه‌بووه‌.

ئەی موحەمەد بڵێ: خوای گەورە ڕاستی فەرمووە کە ھەرچی لەبارەی یەعقوبەوە (سەلامی خوای لێ بێت) فەرموو، وە ھەروەھا ڕاستیشی فەرموو لەوەی ناردیە خوارەوە وکردی بەشەریعەت و یاسا وڕێسای ژیانی مرۆڤەکان، جا کەوابوو شوێن ئاینی ئیبراھیم (سەلامی خوای لێ بێت) بکەون، چونکە ئیبراھیم لەھەموو ئاینێکی پوچ وبەتاڵ لایدابوو بەلای ئیسلامدا، وە بەھیچ شێوەیەک ھاوەڵی بۆ خوای گەورە دانەدەنا.

Aal-i-Imraan 3:95Listen in Qur'an →
96

إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍۢ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِى بِبَكَّةَ مُبَارَكًۭا وَهُدًۭى لِّلْعَٰلَمِينَ

به‌ڕاستی یه‌که‌م خانه و ماڵ و مه‌نزڵگه‌یه‌ک که بۆ خه‌ڵکی دانرا له‌سه‌ر زه‌وی (بۆ خواپه‌رستی) ئه‌وه‌یه له مه‌ککه‌دایه‌، که پیرۆزه و هیدایه‌ت و ڕێنموویی به‌خشه بۆ هه‌موو خه‌ڵکی جیهان.

یەکەمین ماڵێک لەسەر زەوی بۆ ھەموو خەڵکی دروستکرا تاوەکو بۆ پەرستنی خوای گەورە ڕووی تێبکەن، (بیت اللە الحرام) ئەو ماڵە بوو لە مەککە، ماڵێکی بەرز وپیرۆز، کە سوودی دین ودونیای زۆر زۆرە، وە مایەی ھیدایەت و ڕێنوێنی ھەموو خەڵکیە.

Aal-i-Imraan 3:96Listen in Qur'an →
97

فِيهِ ءَايَٰتٌۢ بَيِّنَٰتٌۭ مَّقَامُ إِبْرَٰهِيمَ ۖ وَمَن دَخَلَهُۥ كَانَ ءَامِنًۭا ۗ وَلِلَّهِ عَلَى ٱلنَّاسِ حِجُّ ٱلْبَيْتِ مَنِ ٱسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًۭا ۚ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِىٌّ عَنِ ٱلْعَٰلَمِينَ

له‌و ماڵه‌دا (که‌عبه‌) نیشانه‌و به‌ڵگه‌ی زۆر و ئاشکرا هه‌یه‌، که یه‌کێکیان شوێنی تایبه‌تی خواپه‌رستیی ئیبراهیمه‌، هه‌روه‌ها ئه‌وه‌ی بچێته ناوی پێویسته ئه‌مین و ئاسوده‌بێت، له هه‌موو ده‌ستدرێژیه‌ک، جا خوای گه‌وره‌ش بڕیاریداوه له‌سه‌ر خه‌ڵکی حه‌ج و سه‌ردانی (بیت الحرام) بکه‌ن به ته‌نها ئه‌وانه‌ی که توانای (دارایی و ته‌ندروستیان) هه‌یه‌، جا ئه‌وه‌ی که باوه‌ڕی نه‌هێناوه‌، ئه‌وه با بزانێت به‌ڕاستی خوا بێ نیازه له هه‌موو خه‌ڵکان (پێویستی به چاکه و په‌رستنی که‌س نیه‌).

لەم ماڵە پیرۆزەدا نیشانە گەلێک ھەن کە بەڵگەن لەسەر ڕێز وفەزڵی ئەو ماڵە خۆی، وەک ھەنگاو و ڕوکنەکانی بەجێگەیاندنی حەج و عومرە و مەشاعیرەکان، یەکێک لەو نیشانانەیش ئەو بەردەیە کە ئیبراھیم لەسەری وەستا کاتێک وویستی دیواری کەعبە دروست بکات، وە یەکێکی تریان ئەوەیە: ھەرکەسێک بچێتە ناو ئەو ماڵە پیرۆزەوە ھەموو ترس و بیمێکی دەڕەوێتەوە و ھیچ ئازارێکی پێ ناگەیەنرێت، خوای گەورەش فەرزی کردووە لەسەر خەڵکی کە حەجی ماڵی خوا بەجێ بھێنن، جا ھەرکەسێک بێباوەڕ بێت بەجێگەیاندنی فەریزەی حەج ئەوا بێگومان خوای گەورە بێنازە لەو بێباوەڕە و ھیچ پێویستیەکی پێی نیە وە بێنازە لەتەواوی خەڵکی سەر زەویش.

Aal-i-Imraan 3:97Listen in Qur'an →
98

قُلْ يَٰٓأَهْلَ ٱلْكِتَٰبِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَٱللَّهُ شَهِيدٌ عَلَىٰ مَا تَعْمَلُونَ

ئه‌ی پیغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) به خاوه‌نانی کتێب بڵێ: بۆچی ئێوه باوه‌ڕ ناکه‌ن به ئایه‌ته‌کانی خوا، خۆ خوا شایه‌ته له‌سه‌ر هه‌موو ئه‌و کارو کرده‌وانه‌ی که ئه‌نجامی ده‌ده‌ن.

ئەی پێغەمبەر بڵێ: ئەی خاوەن نامەکان، ئەی جولەکە و گاورەکان، بۆچی ئێوە ئینکاری ئەو بەڵگە ونیشانانە دەکەن کە لەسەر ڕاستی پێغەمبەری خوا موحەمەد (صلی اللە علیە وسلم) ھەن؟ ئەو بەڵگە ونیشانانەی کە لە تەورات و ئینجیلدا ھاتوون؟! بێگومان خوای گەورە ئاگادارە بەم کردەوەتان کە دەیکەن، وە دەییبینێت، وە تۆڵەشتان لێ دەسێنێتەوە لەسەری لەڕۆژی دواییدا.

Aal-i-Imraan 3:98Listen in Qur'an →
99

قُلْ يَٰٓأَهْلَ ٱلْكِتَٰبِ لِمَ تَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ مَنْ ءَامَنَ تَبْغُونَهَا عِوَجًۭا وَأَنتُمْ شُهَدَآءُ ۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ

(هه‌روه‌ها) بڵێ: ئه‌ی خاوه‌نانی کتێب بۆ ڕێده‌گرن له بڵاو بوونه‌وه‌ی ئایینی خواو ده‌تانه‌وێت ئه‌وه‌ی باوه‌ڕی هێناوه ڕێبازی دینداری به چه‌وتی بگرێت؟ له‌کاتێکدا خۆتان شایه‌تن و چاک ده‌زانن (ئه‌وه ڕاست نی یه و چه‌وته‌) دڵنیاش بن که خوا غافڵ و بێ ئاگا نیه له‌و شتانه‌ی که ده‌یکه‌ن.

ئەی پێغەمبەر بڵێ: ئەی خاوەن نامەکان لە جولەکە وگاورەکان بۆچی ڕێگری لە ئاینی خوای گەورە دەکەن، بۆچی ڕێی خوا لە باوەڕداران دەگرن وناھێڵن شوێنی بکەون، ئێوە دەتانەوێت خەڵکی واز لەھەق وڕاستی بھێنن و شوێن باتڵ و ناھەقی بکەون؟! وە لەبری ھیدایەت وڕێنوێنی شوێن گومڕایی و سەر لێشێواوی بکەون؟ لەکاتێکدا ئێوە خۆتان چاک دەزانن وشاھیدن کە ئەم ئاینە ئاینی ھەق وڕاستیە، وە لە پەڕاو کتێبەکانی خۆشتاندا بەڕاست زانراوە، وە خوای گەورە بێ ئاگا نیە لەوەی دەیکەن لە بێباوەڕی و ڕێگرتن لە ئاینەکەی، وە تۆڵە وسزای ئەو کارانەشتان لێ دەسێنێتەوە.

Aal-i-Imraan 3:99Listen in Qur'an →
100

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِن تُطِيعُوا۟ فَرِيقًۭا مِّنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَٰبَ يَرُدُّوكُم بَعْدَ إِيمَٰنِكُمْ كَٰفِرِينَ

ئه‌ی ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕتان هێناوه ئه‌گه‌ر گوێڕایه‌ڵی هه‌ندێک له‌وانه ببن که کتێبی (ئاسمانییان) پێدراوه‌، دوای ئه‌وه‌ی که ئێوه باوه‌ڕتان هێناوه‌، ده‌تانگێڕنه‌وه سه‌ر ڕێبازی کوفرو بێ باوه‌ڕی.

ئەی ئەوانەی باوەرتان ھێناوە بەخوای گەورە وشوێن پێغەمبەرەکەی کەوتوون، ئەگەر بێتو گوێڕایەڵی دەستەیەک لە خاوەن نامەکان لە جولەکە وگاورەکان بکەن لەوەی کە ئەوان دەیڵێن، وە بەڕا وبۆچونی ئەوان ڕازی بن، ئەوا بێگومان ئەوان بەھۆی ئەو ڕق و کینە وحەسودیەیانەوە بۆتان دەتانگێڕنەوە بۆ کوفر وبێباوەڕی پاش ئەوەی باوەڕتان ھێنا بەخوای گەورە وھاتنە ناو ئیسلامەوە.

Aal-i-Imraan 3:100Listen in Qur'an →

Commentary: Al-Mukhtasar in Interpreting the Noble Qur'an by Tafsir Center for Quranic Studies. Qur'an text and translation via AlQuran Cloud.