سُورَةُ البَقَرَةِ
Reading Al-Mukhtasar in Interpreting the Noble Qur'an by Tafsir Center for Quranic Studies
Ayahs 201–210 of 286
وَمِنْهُم مَّن يَقُولُ رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِى ٱلدُّنْيَا حَسَنَةًۭ وَفِى ٱلْءَاخِرَةِ حَسَنَةًۭ وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ
بەزى كىشىلەر: «پەرۋەردىگارىمىز! بىزگە دۇنيادا ياخشىلىق ئاتا قىلغىن، ئاخىرەتتىمۇ ياخشىلىق ئاتا قىلغىن، بىزنى دوزاخ ئازابىدىن ساقلىغىن» دەيدۇ
يەنە بەزى كىشىلەر ئاللاھقا ئىمان ئېيتىپ ئاخىرەت كۈنىگە ئىشىنىدۇ. رەببىدىن دەۋزەخ ئازابىدىن قۇتۇلۇپ جەننەتكە كېرىشنى سورىغىنىدەك، دۇنيانىڭ نازۇ-نېئمەتلىرى بىلەن سالىھ ئەمەلنى سورايدۇ.
أُو۟لَٰٓئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌۭ مِّمَّا كَسَبُوا۟ ۚ وَٱللَّهُ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ
ئەنە شۇلار ئۆزلىرى قىلغان ئەمەللىرىنىڭ مول مېۋىسىنى كۆرىدۇ. اﷲ نىڭ ھېساب ئېلىشى تېزدۇر (يەنى شۇنچە كۆپ خالايىقتىن قىسقا ۋاقىت ئىچىدە ھېساب ئېلىپ بولىدۇ)
دۇنيا ۋە ئاخىرەتنىڭ ياخشىلىقىنى سورىغۇچىلار دۇنيادا قىلغان ياخشى ئەمەللىرىنىڭ كاتتا ساۋابىغا ئىرىشىدۇ. ئاللاھ ئەمەللەردىن ناھايىتى تىز ھېساب ئالغۇچىدۇر.
۞ وَٱذْكُرُوا۟ ٱللَّهَ فِىٓ أَيَّامٍۢ مَّعْدُودَٰتٍۢ ۚ فَمَن تَعَجَّلَ فِى يَوْمَيْنِ فَلَآ إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَن تَأَخَّرَ فَلَآ إِثْمَ عَلَيْهِ ۚ لِمَنِ ٱتَّقَىٰ ۗ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ
ساناقلىق كۈنلەردە (يەنى تەشرىق كۈنلىرىدە) اﷲ نى ياد ئېتىڭلار (يەنى نامازلىرىڭلارنىڭ ئاخىرىدا تەكبىر ئېيتىڭلار)، (مىنادىن) ئالدىراپ ئىككى كۈندە قايتقان ئادەمگە ھېچ گۇناھ بولمايدۇ، تەخىر قىلىپ قايتقان ئادەمگىمۇ ھېچ گۇناھ بولمايدۇ. (يۇقىرىقى ئەھكاملار) تەقۋادارلىق قىلىپ (ھەجنى تولۇق ئادا قىلماقچى بولغان) ئادەم ئۈچۈندۇر. اﷲ تىن قورقۇڭلار؛ بىلىڭلاركى، سىلەر ھېساب ئۈچۈن اﷲ نىڭ دەرگاھىغا يىغىلىسىلەر
ساناقلىق كۈنلەردە يەنى زۇلھەججە ئېيىنىڭ 11-12-13-كۈنلىرىدە تەكبىر ۋە تەھلىل بىلەن ئاللاھنى ياد ئېتىڭلار. كىمكى زۇلھەججە ئېيىنىڭ 12-كۈنى شەيتانغا تاش ئېتىپ بولغاندىن كىيىن مىنادىن ئالدىراپ قايتقان بولسا، ئۇ كىشىگە ھېچ گۇناھ بولمايدۇ. چۈنكى ئاللاھ تائالا كىشىلەرگە بۇ ھۆكۈمنى يەڭگىللەشتۈرۈپ بەرگەن. كىمكى 13- كۈنى تاكى تاش ئاتقانغا قەدەر مىنادا تۇرغان بولسا ئۇ كىشىگىمۇ ھېچ گۇناھ بولمايدۇ. ھەقىقەتەن 13-كۈنىگىچە تۇرغان كىشى ھەج ئىبادىتىنى ئەڭ مۇكەممەل قىلغان ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ئەگەشكەن بولىدۇ. بۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھقا تەقۋادارلىق قىلىپ، ھەجنى ئاللاھ بۇيرۇغاندەك قىلغان كىشى ئۈچۈندۇر. ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئىجرا قىلىپ، چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھقا تەقۋادار بولۇڭلار. ئۆزۈڭلارنىڭ يەككە-يېگانە ئاللاھ تەرەپكە قايتىپ، ئاللاھنىڭ ئەمەللىرىڭلارغا ئاساسەن جازا-مۇكاپات بېرىدىغانلىقىغا ئىشىنىڭلار.
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُعْجِبُكَ قَوْلُهُۥ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَيُشْهِدُ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا فِى قَلْبِهِۦ وَهُوَ أَلَدُّ ٱلْخِصَامِ
(ئى مۇھەممەد!) كىشىلەر ئارىسىدا شۇنداق ئادەم باركى، ئۇنىڭ دۇنيا تىرىكچىلىكى توغرىسىدىكى سۆزى سېنى قىزىقتۇرىدۇ (لېكىن ئۇ يالغانچى مۇناپىقتۇر)، ئۇ دىلىدىكى نەرسىگە (يەنى دىلى باشقا تىلى باشقا ئەمەسلىكىگە) اﷲ نى گۇۋاھ قىلىدۇ. ھالبۇكى، ئۇ (ساڭا ۋە ساڭا ئەگەشكۈچىلەرگە) ئەشەددىي دۈشمەندۇر (كۆرۈنۈشتە ئۇ شېرىن سۆزى ئارقىلىق دىندار قىياپەتكە كىرىۋالىدۇ)
ئى پەيغەمبەر! كىشىلەر ئىچىدە شۇنداق مۇناپىق ئادەم باركى، ئۇنىڭ دۇنيا تىرىكچىلىكى ھەققىدىكى سۆزى سېنى ھەيران قالدۇرىدۇ. سەن ئۇنىڭ تاتلىق سۆزلىكىنى كۆرگەندە ئۇنى راستچىل، سەمىمى دەپ ئويلاپ قالىسەن. ئۇنىڭ مەقسىتى پەقەتلا ئۆزىنى ۋە مېلىنى ساقلاپ قېلىشتۇر. ئۇ يالغانچى مۇسۇلمانلارغا قاتتىق دۈشمەنلىك ۋە ئاداۋەت ساقلاپ تۇرۇپمۇ قەلبىدىكى ئىمان ۋە ياخشىلىققا گۇۋاھ قىلىدۇ.
وَإِذَا تَوَلَّىٰ سَعَىٰ فِى ٱلْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ ٱلْحَرْثَ وَٱلنَّسْلَ ۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلْفَسَادَ
ئۇ (ھۇزۇرۇڭدىن) قايتقاندىن كېيىن، زېمىندا بۇزۇقچىلىق قىلىش ئۈچۈن ۋە زىرائەتلەرنى، ھايۋاناتلارنى ھالاك قىلىش ئۈچۈن تىرىشىدۇ (ئۇنىڭ بۇزغۇنچىلىقى ئەمەلدە ئىنسانلارنى ھالاك قىلىش ئۈچۈندۇر، چۈنكى زىرائەتلەرسىز ۋە ھايۋاناتلارسىز ئىنسانلارنىڭ ياشىيالىشى مۇمكىن ئەمەس). اﷲ بۇزۇقچىلىقنى ياقتۇرمايدۇ
ئۇ سەندىن ئايرىلىپ قايتقاندىن كېيىن زېمىندا گۇناھ مەئسىيەت قىلىش ئۈچۈن، زىرائەتلەرنى ۋە ھايۋاناتلارنى ھالاك قىلىشقا تىرىشىدۇ. ئاللاھ زېمىندا پاساتچىلىق قىلغۇچىلارنى دوست تۇتمايدۇ.
وَإِذَا قِيلَ لَهُ ٱتَّقِ ٱللَّهَ أَخَذَتْهُ ٱلْعِزَّةُ بِٱلْإِثْمِ ۚ فَحَسْبُهُۥ جَهَنَّمُ ۚ وَلَبِئْسَ ٱلْمِهَادُ
ئۇنىڭغا (ۋەز - نەسىھەت قىلىنىپ يامان سۆز - ھەرىكەتلىرىڭدىن قايتىپ) اﷲ تىن قورققىن دېيىلسە، غۇرۇرى ئۇنىڭغا گۇناھ يۈكلەيدۇ (يەنى ھەقتىن تەكەببۇرلۇق بىلەن باش تارتىپ، پىتنە - پاساتتا تېخىمۇ ئەزۋەيلەيدۇ)، ئۇنىڭغا جەھەننەم يېتەرلىكتۇر، جەھەننەم ناھايىتى يامان جايدۇر
ئەگەر ئۇنىڭغا نەسىھەت قىلىپ ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىلىرىنى ئۇلۇغلاش، چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھدىن قورققىن دېيىلسە، ئۇنى غۇرۇرى ۋە تەكەببۇرلۇقى ھەقىقەتكە قايتىشتىن توسۇپ قويىدۇ. گۇناھ مەئسىيەتكە تېخىمۇ پاتىدۇ. جەھەننەمگە كېرىش ئۇ كىشىگە كۇپايە قىلىدىغان جازادۇر. جەھەننەم دەۋزىخىلەرگە نېمىدېگەن يامان قارارگاھ ھە!.
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَشْرِى نَفْسَهُ ٱبْتِغَآءَ مَرْضَاتِ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ رَءُوفٌۢ بِٱلْعِبَادِ
بەزى كىشىلەر باركى، ئۇلار اﷲ نىڭ رەزاسى ئۈچۈن جېنىنى پىدا قىلىدۇ (قىلغان ئەمەلى بىلەن پەقەت اﷲ نىڭ رازىلىقىنىلا تىلەيدۇ). اﷲ بەندىلىرىگە تولىمۇ مەرھەمەتلىكتۇر
بەزى كىشىلەر باركى رەببىنى رازى قىلىش، ئۇنىڭ يولىدا جىھاد قىلىش ۋە ئۇنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەش ئۈچۈن جېنىنى پىدا قىلىدۇ. ئاللاھ بەندىلىرىگە ناھايىتى مەرھەمەتلىك ۋە كۆيۈمچاندۇر.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱدْخُلُوا۟ فِى ٱلسِّلْمِ كَآفَّةًۭ وَلَا تَتَّبِعُوا۟ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيْطَٰنِ ۚ إِنَّهُۥ لَكُمْ عَدُوٌّۭ مُّبِينٌۭ
ئى مۆمىنلەر! ئىسلام دىنىغا پۈتۈنلەي كىرىڭلار (يەنى ئسلام دىنىنىڭ پۈتۈن ئەھكاملىرىغا بويسۇنۇڭلار، بەزى ئەھكاملىرىغا ئەمەل قىلىپ، بەزى ئەھكاملىرىنى تەرك ئەتمەڭلار)، شەيتاننىڭ يوللىرىغا (ۋە ئىغۋاسىغا) ئەگەشمەڭلار، شەيتان سىلەرگە ھەقىقەتەن ئاشكارا دۈشمەندۇر
ئى ئاللاھقا ئىشەنگەن ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا ئەگەشكەنلەر! ئىسلام دىنىغا پۈتۈنلەي كىرىڭلار. ئەھلى كىتابلارغا ئوخشاش كىتابنىڭ بەزى ئەھكاملىرىغا ئىشىنىپ بەزى ئەھكاملىرىغا ئىنكار قىلماڭلار. شەيتاننىڭ يوللىرىغا ئەگەشمەڭلار، چۈنكى شەيتان سىلەرگە ئوپ-ئۇچۇق دۈشمەندۇر.
فَإِن زَلَلْتُم مِّنۢ بَعْدِ مَا جَآءَتْكُمُ ٱلْبَيِّنَٰتُ فَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
سىلەرگە (ئىسلام دىنىنىڭ ھەقلىقىنى كۆرسىتىدىغان) روشەن دەلىللەر كەلگەندىن كېيىن (توغرا يولدىن) تېيىپ كەتسەڭلار، بىلىڭلاركى، (سىلەر جازالىنىسىلەر، چۈنكى) اﷲ غالىبتۇر (يەنى سىلەردىن ئىنتىقام ئېلىشتىن ئاجىز ئەمەستۇر)، ھېكمەت بىلەن ئش قىلغۇچىدۇر
سىلەرگە ئېنىق دەلىللەر كەلگىنىدىن كىيىن توغرا يولدىن تېيىپ كەتسەڭلار بىلىڭلاركى، ھەقىقەتەن ئاللاھ ئۆز قۇدرىتىدە غالىبدۇر. ئەھكاملارنى يولغا قويۇش ۋە ئىشلارنى ئورۇنلاشتۇرۇشتا ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر. شۇڭلاشقا سىلەر ئاللاھتىن قورقۇڭلار ۋە ئۇنى ئۇلۇغلاڭلار.
هَلْ يَنظُرُونَ إِلَّآ أَن يَأْتِيَهُمُ ٱللَّهُ فِى ظُلَلٍۢ مِّنَ ٱلْغَمَامِ وَٱلْمَلَٰٓئِكَةُ وَقُضِىَ ٱلْأَمْرُ ۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرْجَعُ ٱلْأُمُورُ
ئۇلار (يەنى ئسلامغا كىرىشنى تەرك ئەتكەنلەر) پەقەت اﷲ نىڭ (قىيامەت كۈنى خالايىقنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىش ئۈچۈن) بۇلۇت پارچىلىرى ئىچىدە كېلىشىنى، پەرىشتلەرنىڭ كېلىشىنى ۋە (خالايىقنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىلىپ، بىر گۇرۇھ جەننەتى، بىر گۇرۇھ دوزىخى بولۇپ ئايرىلىش بىلەن خالايىقنىڭ) ئىشىنىڭ پۈتۈشىنى كۈتەمدۇ؟ (بەندىلەرنىڭ) ھەممە ئىشى اﷲ قا قايتۇرۇلىدۇ
ھەقىقەت يولىدىن چەتنەپ، شەيتاننىڭ يولىغا ئەگەشكەنلەر ئاللاھنىڭ قىيامەت كۈنى ئۇلارنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىش ئۈچۈن بۇلۇت پارچىسى ئىچىدە ئۆز ئۇلۇغلىقى ۋە شانۇ-شەۋكىتىگە لايىق رەۋىشتە كېلىشىنى ساقلامدۇ؟. پەرىشتىلەر ئۇلارنى ھەر تەرەپتىن قورشاپ كېلىدۇ، ئاللاھ ئۇلارنىڭ ھەققىدە بۇيرۇقىنى ئىجرا قىلىدۇ، پۈتۈن مەخلۇقاتلارنىڭ ئىشى يەككە-يېگانە ئاللاھقا قايتىدۇ.
Commentary: Al-Mukhtasar in Interpreting the Noble Qur'an by Tafsir Center for Quranic Studies. Qur'an text and translation via AlQuran Cloud.
