17. Al-Israa

Kur Ne u thamë melekëve: “Bëni sexhde për Ademin!”, ata ranë në sexhde, përveç Iblisit. -Allahu i Madhëruar i njofton robërit e Tij për armiqësinë e egër të Shejtanit të mallkuar dhe për luftën e tij për devijimin e tyre. Allahu na tregon se kur Ai krijoi Ademin dhe urdhëroi që të binin në sexhde para tij, Shejtani i mallkuar refuzoi t’i bindej urdhrit të Allahut. Ai tha me mendjemadhësi:Ai tha: “A të bie në sexhde para atij që Ti e krijove nga balta?!” – Ai pretendonte se ishte më i mirë se njeriu, sepse ai vetë ishte krijuar prej zjarrit, ndërsa njeriu u krijua prej baltës. Sigurisht që ky lloj arsyetimi është i kotë dhe i gabuar në shumë aspekte, ashtu sikurse e kemi thënë më parë. Kur Iblisi e pa se Allahu i Madhëruar e nderoi dhe e dalloi Ademin (a.s), iu drejtua Zotit e tha:

Pastaj tha: “A e sheh këtë, që Ti e vlerësove mbi mua? Nëse më jep afat deri në Ditën e Kijametit, unë do t’i devijoj pasardhësit e tij, përveç një pakice.” - Kam për t’i devijuar dhe do t’i mbush me mashtrime e shpifje. Por pastaj tha: "...përveç një pakice." E dinte shumë mirë i poshtri se do të ketë gjithmonë njerëz që nuk do ta pasojnë e as do t’i binden.

Zoti tha: “Ik! Kushdo që të vjen pas, xhehenemi do të jetë shpërblimi juaj – një shpërblim i plotë.” - Çdokush që e parapëlqen të Mallkuarin dhe e përzgjedh atë mbi Zotin, i Cili është i vetmi që kujdeset për krijesat, do të ketë këtë kërcënim. Ky ndëshkim është gati për ju, si shpërblim për punët dhe përzgjedhjen tuaj. Në vijim, Allahu i Madhëruar i thotë të Mallkuarit që të bëjë çdo gjë që ka mundësi, për të larguar njerëzit nga rruga e drejtë:

Mashtroje me zërin tënd kë të mundesh prej tyre... - Këtu bëhet fjalë për çdo zë që i fton krijesat për poshtërsi dhe mosbindje ndaj Zotit.... dhe mblidhe gjithë kalorësinë e këmbësorinë tënde kundër tyre! -Këtu përfshihet çdokush që nxiton drejt poshtërsive, qoftë hipur, qoftë në këmbë. Këta konsiderohen prej këmbësorisë së Shejtanit të mallkuar. Qëllimi këtu është për të treguar se Allahu i Madhëruar i ka sprovuar njerëzit me këtë armik të hapur dhe të përbetuar, i cili i fton dhe tundon për poshtërsi e mosbindje, me fjalët dhe me veprat e tij.Merr pjesën tënde në pasurinë dhe në fëmijët e tyre dhe mbushi me premtimet e tua! - Nëse do të njohësh se si i Mallkuari përfshihet te pasuria dhe fëmijët e njerëzve, atëherë shiko të gjitha llojet e gjynaheve që kanë lidhje me pasurinë e fëmijët. E tillë është mosdhënia e zekatit apo mosplotësimi i kompensimeve dhe detyrimeve pasurore. Po kështu është mosedukimi i fëmijëve me sjelljen e mirë, mosbrymosja e tyre me dashurinë për të mirën dhe urrejtjen për të keqen. E tillë është marrja ose fitimi i pasurisë në mënyrë të paligjshme, madje ose harxhimi i saj në harame. Shumë mufesirinë kanë përmendur si shembull të pjesëmarrjes së shejtanit në pasuri e fëmijë edhe mosthënien ‘Bismilah’para ushqimit, pijes e marrëdhënieve intime. Nëse njeriu nuk e përmend Zotin në këto raste, shejtani i mallkuar merr pjesë në kryerjen e tyre. Diçka e tillë është përmendur në hadithe. Në ajet përmenden edhe “premtimet e shejtanit”. Këtu bëhet fjalë për premtimet e zbukuruara, që janë thjesht mashtrime.Por shejtani nuk u premton gjë tjetër, përveç mashtrimit. -Ai ju premton veçse kotësira dhe iluzione. I mallkuari jua zbukuron poshtërsitë dhe besimet e kota e të devijuara. Ai ju premton shpërblime dhe ju bën të besoni se jeni në udhë të mbarë. I Madhëruari thotë: “Shejtani ju frikëson me varfëri dhe ju urdhëron për të këqija, ndërsa Allahu ju garanton falje e begati. Allahu është Bujar i madh e i Gjithëditur.” [Bekare 268]

Është Zoti juaj Ai që mundësoi lundrimin e anijeve në det, që të kërkoni nga të mirat e Tij. Vërtet, Ai është Mëshirëplotë ndaj jush. -Allahu i Madhëruar u përmend njerëzve anijet dhe të gjitha mjetet e lundrimit, që u ka lehtësuar atyre. Është i Madhëruari Ai që i ka mësuar dhe udhëzuar se si t’i krijojnë ato. Është Ai që i bart këto anije mbi dallgët e detit, që njerëzit të përfitojnë duke udhëtuar nëpër botë, por edhe duke transportuar sendet e tyre për tregti. Kjo është nga mëshira e madhe e Allahut për njerëzit. Përkujdesi i Allahut është i vazhdueshëm dhe i pandërprerë. Ai vazhdon t’u japë krijesave gjithçka që u sjell dobi dhe që ata e kërkojnë.

Kur gjendeni në rrezik në mes të detit, harrohen ata të cilëve ju u luteni zakonisht, përveç Atij(Allahut). Por pasi Ai ju shpëton e ju nxjerr në tokë, ju sërish i ktheni shpinën. Njeriu është mohues i madh. -Është një shenjë treguese e mëshirës së Allahut dhe e faktit se Ai është i vetmi që meriton adhurimet se: kur njerëzit janë në rrezik në det, kur ata tmerrohen tek shohin valët që janë gati t'i gllabërojnë, atëherë harrohen ata të cilëve u luteshin gjatë kohës kur ishin të sigurt dhe në rehati; a thua se nuk u janë lutur ndonjëherë atyre! Ata humbasin nga kujtesa e tyre, sepse e dinë mirë se janë të pafuqishëm për t'i ndihmuar e për t'i shpëtuar nga rreziku. Në ato çaste ata ulërasin dhe i luten me përgjërim vetëm Shpikësit të qiejve dhe të Tokës, të Cilit i luten të gjitha krijesat për nevojat e tyre dhe gjatë vështirësive. Në ato momente të vështira tregohen të sinqertë në lutjet që i drejtojnë Allahut. Megjithatë, pasi Ai i shpëton e i nxjerr në tokë, ata i kthejnë shpinën përsëri, duke e harruar se për çfarë i janë lutur Allahut. Ata i kthehen idhujtarisë, duke iu lutur sërish atyre krijesave që nuk mund t'u sjellin dobi ose dëm, nuk munden as t'u japin e as t’i privojnë. Ata humbasin sinqeritetin me Zotin, që është Krijuesi dhe Kujdestari i tyre. Ky është tregues i injorancës së madhe të njeriut dhe mohimit të tij. Njeriu është një mohues i madh i mirësive të Allahut, përveç atyre që Allahu i udhëzon dhe u dhuron logjikë të shëndoshë. Këta arrijnë ta gjejnë udhën e drejtë dhe e dinë mirë se Ai që mund të të shpëtojë nga çdo rrezik dhe vështirësi është Allahu i Madhëruar. Vetëm Ai e meriton ta njësosh duke e adhuruar si Një të Vetëm, me sinqeritet për Të, në çdo gjendje, në vështirësi dhe rehati, në kohë mirësie dhe në kohë fatkeqësie. Ndërsa ata që janë lënë të mbështeten në mendjen e tyre të ngushtë i luten Allahut veçse në kohë vështirësie dhe nevoje. Me t'u larguar rreziku, ata mendojnë se Allahu nuk i ka më në kontroll dhe as që u shkon mendja për përfundimin e keq të padrejtësisë së tyre në jetën e kësaj bote, e shumë më pak mendojnë për ahiretin. Prandaj Allahu i Madhëruar i kujton ata, duke u thënë:

A mos jeni të sigurt vallë që Ai nuk do t'ju fundosë në tokë ose nuk do t’ju dërgojë ndonjë rrebesh gurësh e ju të mos gjeni asnjë që t'ju mbrojë? -Ai ka fuqi dhe pushtet për gjithçka. Nëse dëshiron, Ai jua sjell ndëshkimin nga poshtë këmbëve me shembje ose rrëshqitje masive të tokës. Por Ai mund t’jua sjellë ndëshkimin edhe nga sipër, që ju shndërron në kufoma. Ky është një mesazh i qartë: Kurrë mos mendoni se ndëshkimi ju vjen vetëm në det, por ai mund t'ju vijë befas në çdo kohë dhe në çdo vend.

Apo jeni të sigurt se Ai nuk do t’ju kthejë përsëri(në det),... -Edhe nëse mendoni se në tokë jeni të sigurt, a nuk mendoni se ju mund të ktheheni sërish në det? Ju nuk jeni të sigurt që gjatë jetës suaj, ju të gjendeni në të njëjtën situatë në mes të detit....e t’ju lëshojë ndonjë furtunë shkatërrimtare që t’ju fundosë për shkak të mosbesimit tuaj... -Atëherë, Ai ju lëshon një furtunë, që shkatërron çdo gjë që i del përpara. Allahu ka fuqi për gjithçka.... e ju të mos gjeni asnjë që të ankohej kundër Nesh për ju. -Kurrë nuk do të keni mundësi të refuzoni dhe rrëzoni gjykimin e drejtë të Allahut, i Cili nuk i bën padrejtësi askujt, as sa një thërrmijë.

Ne i nderuam pasardhësit e Ademit(njerëzit),... - Ky është tregues i bujarisë dhe bamirësisë së pakufishme të Zotit, që askush nuk mund ta përkufizojë. Në sajë të kësaj bujarie, Ai e nderoi llojin njerëzor në shumë aspekte. Zoti e dalloi njeriun me aftësinë e të menduarit dhe me dituri. Ai dërgoi ndër njerëz profetë dhe u shpalli libra e ligje hyjnore. Nga mesi i tyre nxori evlijatë dhe të dalluarit, që janë të pastër e të kulluar në adhurimet që i përkushtojnë Atij. Ai i begatoi ata me shumë mirësi të dukshme dhe të fshehta. Ndër mirësitë e shumta që Zoti u dha njerëzve, është:... u mundësuam të udhëtojnë në tokë e në det,... -Allahu u mundësoi transportin me kafshë, si: devetë, mushkat, kuajt, por edhe me mjetet e tjera tokësore që Ai i krijoi dhe do të vazhdojë të krijojë e mundësojë për ta. Ai u mundësoi edhe transportin ujor përmes anijeve e mjeteve të shumta, që njerëzit - në sajë të diturisë së Zotit - i prodhojnë.i begatuam me ushqime të mira... -Ushqimet, pijet e kënaqësitë trupore. Çdo lloj kënaqësie për të cilën ata kanë nevojë, Allahu ua ka sjellë me mënyrën më të thjeshtë.... dhe i dalluam ata me një dallim të madh mbi shumë prej krijesave që Ne krijuam. -I Lartësuari e dalloi llojin njerëzor me veçori e mirësi që nuk i ka asnjë krijesë tjetër. Edhe në këtë ajet, mesazhi është shumë i qartë: A nuk po bëheni mirënjohës ndaj Atij që ju dhuroi këto mirësi dhe ju shpëtoi nga çdo e keqe?! Njeriu duhet të ketë forcën dhe mençurinë që mirësitë e shumta që Zoti ia ka dhuruar, të mos i bëhen pengesë për adhurimin e Atij, që ia dhuroi. Ai nuk duhet të harxhojë tërë kohën me grumbullimin dhe shtimin e pasurisë, duke cenuar adhurimin dhe në dëm të ahiretit; aq më keq nëse i përdor ato mirësi për të plotësuar dëshirat e sëmura në poshtërsi e mosbindje ndaj Zotit.