8. Al-Anfaal

[ كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ] ئه‌م كافرانه‌ وه‌كو داب و نه‌ریتی ئالی فیرعه‌ون و ئه‌وانه‌ى پێشیان كوفریان كرد خوای گه‌وره‌یش ئالی فیرعه‌ون و ئه‌وانه‌ی پێشانى چۆن له‌ناوى برد ئێوه‌ش ئاوا له‌ناو ئه‌بات ئه‌مه‌ سوننه‌تی خواى گه‌وره‌یه‌ [ كَفَرُوا بِآيَاتِ اللَّهِ ] ئه‌وانه‌ی كه‌ كوفریان كرد به‌ ئایه‌ته‌كانی خوای گه‌وره‌ [ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ ] خوای گه‌وره‌ به‌هۆی كرده‌وه‌ی خراپ و تاوانیان بردیانیه‌وه‌ [ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقَابِ (٥٢) ] به‌ دڵنیایی خوای گه‌وره‌ زۆر به‌هێزه‌ وه‌ سزای خوای گه‌وره‌ یه‌كجار سه‌خته‌.

{هۆكاری نەمانی نازو نیعمەت}

[ ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّرًا نِعْمَةً أَنْعَمَهَا عَلَى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ ] خوای گه‌وره‌ نیعمه‌تێك به‌هه‌ر قه‌ومێك ببه‌خشێ نایگۆڕێ وه‌ لێیان ناسه‌نێته‌وه‌ تا خۆیان خۆیان نه‌گۆڕن به‌ كوفر كردن و شوكرانه‌ نه‌كردنى نیعمه‌تی خوای گه‌وره‌و تاوان كردن ئه‌و كاته‌ خوای گه‌وره‌ ئه‌یگۆڕێت و لێیان ئه‌سه‌نێته‌وه‌ [ وَأَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (٥٣) ] وه‌ خوای گه‌وره‌ زۆر بیسه‌رو زانایه‌.

[ كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ ] وه‌كو سوننه‌تی خوای گه‌وره‌ له‌ ئالی فیرعه‌ون و ئه‌وانه‌ی پێش ئه‌وانیش كه‌ ئایه‌ته‌كانی خوای گه‌وره‌یان به‌درۆ زانی [ فَأَهْلَكْنَاهُمْ بِذُنُوبِهِمْ ] به‌هۆی تاوانی خۆیانه‌وه‌ له‌ناومان بردن [ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ ] وه‌ ئالی فیرعه‌ونمان نوقمی ئاوه‌كه‌ كرد [ وَكُلٌّ كَانُوا ظَالِمِينَ (٥٤) ] وه‌ هه‌موو ئه‌و گروپ و كۆمه‌ڵانه‌ هه‌موویان زاڵم و سته‌مكارو كافر بوونه‌ بۆیه‌ خوای گه‌وره‌ بردیانیه‌وه‌.

[ إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ (٥٥) ] خراپترین ئاژه‌ڵێك له‌سه‌ر زه‌وی ژیا بێت له‌لای خوای گه‌وره‌ كافرانن كه‌ ئیمان ناهێنن وه‌ به‌رده‌وامن له‌سه‌ر كوفر.

[ الَّذِينَ عَاهَدْتَ مِنْهُمْ ] ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ عه‌هدو به‌ڵێنت پێیان داوه‌ ئه‌ی محمد - صلى الله عليه وسلم - [ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ ] پاشان هه‌موو جارێ عه‌هدو په‌یمان و به‌ڵێنه‌كه‌یان هه‌ڵئه‌وه‌شێننه‌وه‌ [ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ (٥٦) ] وه‌ ته‌قواى خوا ناكه‌ن و خۆیان ناپارێزن له‌ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌و په‌یمانانه‌، وه‌كو (به‌نو قوره‌يضه)و جووله‌كه‌كانی تری مه‌دینه‌ كه‌ هه‌موو جارێ ئه‌و به‌ڵێننامه‌ی كه‌ پێغه‌مبه‌ری خوا - صلى الله عليه وسلم - له‌گه‌ڵیاندا به‌ستبووی هه‌ڵیانئه‌وه‌شانده‌وه‌و ئه‌چوونه‌ پاڵ كافران بۆ له‌ناوبردنی موسڵمانان.

[ فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ ] كاتێكیش كه‌ زاڵ ئه‌بیت به‌سه‌ریاندا له‌ كاتی جه‌نگ و رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌دا ئه‌و كاته‌ په‌رته‌وازه‌یان بكه‌و لێكیان جیابكه‌ره‌وه‌ به‌ كوشتن و به‌ڕاونان، وه‌ ئه‌وانه‌شی كه‌ له‌ پشتیانه‌وه‌ن له‌ جه‌نگاوه‌ران له‌ ئه‌هلی شیرك تا لێت بترسێن و ده‌ستهه‌ڵگرن له‌ كوشتارت [ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ (٥٧) ] به‌ڵكو بیر بكه‌نه‌وه‌و به‌خۆیاندا بچنه‌وه‌ جارێكی تر نه‌یه‌ن بۆ كوشتاری تۆ و په‌یمان هه‌ڵنه‌وه‌شێننه‌وه‌.

[ وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيَانَةً ] وه‌ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ عه‌هدو په‌یمان و به‌ڵێنت له‌گه‌ڵیاندا هه‌یه‌ ئه‌گه‌ر له‌وه‌ ترسای كه‌ به‌ڵێنه‌كه‌ هه‌ڵبه‌وه‌شێننه‌وه‌و خیانه‌ت و ناپاكی لێ ئه‌كه‌ن [ فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاءٍ ] ئه‌وا ئاگاداریان بكه‌وه‌ كه‌ تۆیش په‌یمانه‌كه‌ت له‌گه‌ڵیاندا هه‌ڵوه‌شاندۆته‌وه‌ به‌ یه‌كسانی و له‌سه‌رخۆیى، كه‌ هه‌ردوو لاتان یه‌كسانن كه‌ ئیتر په‌یمان له‌نێوانتاندا نه‌ما، به‌ڵام خیانه‌ت نه‌كه‌یت و ده‌ستپێشخه‌رى نه‌كه‌یت له‌ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى په‌یمان [ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ (٥٨) ] چونكه‌ به‌ڕاستی خوای گه‌وره‌ كه‌سانی خائین و ناپاكی خۆش ناوێ ته‌نانه‌ت له‌گه‌ڵ كافریشدا نابێ خیانه‌تیان لێ بكه‌ن.

[ وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَبَقُوا إِنَّهُمْ لَا يُعْجِزُونَ (٥٩) ] با كافران وا نه‌زانن و گومان نه‌به‌ن كه‌ پێشكه‌وتن و ڕۆیشتن و ڕزگاریان بوو ئه‌وان ڕزگاریان نابێ له‌ سزای خوای گه‌وره‌ ئه‌گه‌ر له‌ به‌دریشدا نه‌كوژرابێتن خوای گه‌وره‌ له‌ غه‌زای تردا سزایان ئه‌دات.

{هێز ئامادە بكەن بۆ دوژمنان}

[ وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ ] وه‌ چه‌ندێك له‌ هێز له‌ تواناتاندا هه‌یه‌ بۆیان ئاماده‌ بكه‌ن، كه‌ پێغه‌مبه‌ر - صلى الله عليه وسلم - فه‌رمووی: هێز له‌م ئایه‌ته‌ مه‌به‌ست پێى ڕه‌مییه‌، وه‌ هه‌موو ئامێره‌كانی جه‌نگیان بۆ ئاماده‌ بكه‌ن [ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ ] وه‌ له‌ ڕه‌شمه‌ی ماین [ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ ] كه‌ به‌و چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نیانه‌ی كه‌ بۆیان ئاماده‌ ئه‌كه‌ن دوژمنانی خوای گه‌وره‌و دوژمنانی خۆتانی پێ بترسێنن كه‌ موشریكانی ئه‌هلی مه‌ككه‌و غه‌یری ئه‌وانن [ وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ ] وه‌ كه‌سانێكی تریش كه‌ مونافیقان بوونه‌ ئێوه‌ نایانناسن خوای گه‌وره‌ ئه‌یانناسێ [ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ ] وه‌ هیچ شتێكیش نیه‌ كه‌ ئێوه‌ له‌ پێناو خوای گه‌وره‌دا بیبه‌خشن ئه‌گه‌ر كه‌میش بێت خوای گه‌وره‌ به‌ باشترین شێواز له‌ دونیاو قیامه‌ت چه‌ند قاتێك پاداشتان ئه‌داته‌وه‌ [ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ (٦٠) ] وه‌ ئێوه‌ زوڵم و سته‌متان لێ ناكرێ و پاداشتتان لێ كه‌م ناكرێت.