8. Al-Anfaal

[ وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ قَالُوا سَمِعْنَا وَهُمْ لَا يَسْمَعُونَ (٢١) ] وه‌ك ئه‌و كه‌سه‌ مونافیق یان هاوبه‌شبڕیارده‌رانه‌ مه‌بن كه‌ به‌گوێ ئه‌یانبیست و ئه‌یانووت: ئه‌بیستین به‌ڵام له‌ ڕاستیدا نه‌یانئه‌بیست یان لێی تێ نه‌ئه‌گه‌یشتن یان ئه‌یانووت: بیستمان به‌ڵام گوێڕایه‌ڵیت ناكه‌ین و سه‌رپێچیت ئه‌كه‌ین ئێوه‌ وه‌ك ئه‌وان مه‌بن.

[ إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ (٢٢) ] خراپترین ئاژه‌ڵ كه‌ به‌سه‌ر زه‌ویدا بڕوات لای خوای گه‌وره‌ ئه‌و كه‌سانه‌ن كه‌ كه‌ڕن له‌ ئاست بیستنی حه‌قدا، وه‌ لاڵن له‌ ئاست وتنی حه‌قدا، ئه‌و كه‌سانه‌ن كه‌ عه‌قڵیان نیه‌ و به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان نازانن و ئیمان ناهێنن.

[ وَلَوْ عَلِمَ اللَّهُ فِيهِمْ خَيْرًا لَأَسْمَعَهُمْ ] ئه‌گه‌ر خوای گه‌وره‌ بیزانیایه‌ خێر له‌مانه‌دا هه‌یه‌ ئه‌وه‌ وای لێ ئه‌كردن كه‌ ببیستن بیستنێك كه‌ سوودیان پێ بگه‌یه‌نێ [ وَلَوْ أَسْمَعَهُمْ لَتَوَلَّوْا ] وه‌ ئه‌گه‌ر وایشی لێ بكردنایه‌ كه‌حه‌ق ببیستن هه‌ر پشتیان هه‌ڵده‌كرده‌وه‌و سوودیان لێ نه‌ئه‌بینی [ وَهُمْ مُعْرِضُونَ (٢٣) ] وه‌ پشتیان هه‌ڵئه‌كردو ئه‌ڕۆیشتن خوای گه‌وره‌ ئه‌یزانی كه‌ ئه‌وانه‌ ئیمان ناهێنن و زانیارى هه‌بوو.

[ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ ] ئه‌ی باوه‌ڕداران وه‌ڵامی خواو پێغه‌مبه‌ری خوا - صلى الله عليه وسلم - بده‌نه‌وه‌ كاتێك كه‌ بانگتان ئه‌كه‌ن بۆ شتێك كه‌ ئێوه‌ى پێ بژێننه‌وه‌و ژیانی ئێوه‌ى پێ چاك بكه‌ن كه‌ ئیسلام و قورئانه‌، پێغه‌مبه‌ری خوا - صلى الله عليه وسلم - ئه‌گه‌ر بانگی صه‌حابه‌ی بكردایه‌ ته‌نانه‌ت له‌ نوێژیشدا بوونایه‌ ئه‌بوایه‌ وه‌ڵامی پێغه‌مبه‌ری خوایان بدایه‌ته‌وه‌ - صلى الله عليه وسلم - (ئه‌بو سه‌عیدى كوڕى موعه‌لا) ده‌فه‌رمێت: نوێژم ده‌كرد پێغه‌مبه‌ری خوا - صلى الله عليه وسلم - بانگى كردم وه‌ڵامم نه‌دایه‌وه‌ تا نوێژه‌كه‌م ته‌واو كرد، فه‌رمووى بۆ وه‌ڵامت نه‌دامه‌وه‌ ئه‌وه‌ نیه‌ خواى گه‌وره‌ ده‌فه‌رمێت: وه‌ڵامم بده‌نه‌وه‌ [ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ ] وه‌ بزانن كه‌ خوای گه‌وره‌ جاری وا هه‌یه‌ ئه‌بێته‌ ڕێگر له‌ نێوان مرۆڤـ و دڵیدا ناتوانێت ئیمان بێنێت یان كوفر بكات به‌بێ ئیزنى خوا بۆیه‌ پێش ئه‌وه‌ی كه‌ مردن یه‌خه‌تان بگرێت وه‌ڵامی خواو پێغه‌مبه‌ری خوا - صلى الله عليه وسلم - بده‌نه‌وه‌، یاخود خواى گه‌وره‌ رێگره‌ له‌ نێوان مرۆڤى موسڵمان و كوفردا [ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ (٢٤) ] وه‌ هه‌مووتان بۆ لای خوای گه‌وره‌ ئه‌گه‌ڕێنه‌وه‌و خوای گه‌وره‌ حه‌شرتان ئه‌كات.

[ وَاتَّقُوا فِتْنَةً لَا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً ] وه‌ خۆتان بپارێزن له‌ فیتنه‌و به‌ڵایه‌ك كه‌ ته‌نها ئه‌و كه‌سانه‌ ناگرێته‌وه‌ كه‌ زوڵم و سته‌میان كردووه‌ به‌ڵكو چاكه‌كارانیش ئه‌گرێته‌وه‌ به‌هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ فه‌رمانیان به‌ چاكه‌ نه‌كردووه‌و ڕێگریان له‌ خراپه‌ نه‌كردووه‌، بۆیه‌ باوه‌ڕداران نابێت بیه‌لن تاوان له‌ ناویاندا رووبدات و بێده‌نگ بن به‌ڵكو ده‌بێت نكوڵى لێ بكه‌ن [ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ (٢٥) ] وه‌ بزانن كه‌ به‌ دڵنیایی سزای خوای گه‌وره‌ زۆر سه‌خته‌.

{ناپاكی نەكردن لە راسپاردە}

[ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَخُونُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَمَانَاتِكُمْ ] ئه‌ی باوه‌ڕداران ئێوه‌ خیانه‌ت و ناپاكی له‌ خواى گه‌وره‌ مه‌كه‌ن به‌ تاوان كردن، وه‌ خیانه‌ت له‌ پێغه‌مبه‌ری خوا - صلى الله عليه وسلم - مه‌كه‌ن به‌ وازهێنان له‌ سوننه‌ته‌كه‌ى و سه‌رپێچى كردنى، وه‌ خیانه‌ت مه‌كه‌ن له‌و ئه‌مانه‌تانه‌ى كه‌ له‌لاتان دائه‌نرێ یان له‌ جێبه‌جێ كردنى فه‌رزه‌كان [ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ (٢٧) ] له‌ كاتێكدا كه‌ ئێوه‌ ئه‌زانن ئه‌مه‌ خیانه‌ت و ناپاكیه‌و حه‌رامه‌.

[ وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ ] وه‌ بزانن كه‌ ماڵ و منداڵتان تاقیكردنه‌وه‌یه‌ به‌هۆی ئه‌مه‌وه‌ خوای گه‌وره‌ تاقیتان ئه‌كاته‌وه‌ وه‌ به‌هۆی ئه‌مانه‌وه‌ ئه‌كه‌ونه‌ ناو تاوانه‌وه‌ [ وَأَنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ (٢٨) ] به‌ڵام پاداشتی یه‌كجار گه‌وره‌و به‌هه‌شت لای خوای گه‌وره‌یه‌ ئه‌و پاداشته‌ بۆ ئێوه‌ باشتره‌ له‌ ماڵ و منداڵ بۆیه‌ پێشى بخه‌ن به‌سه‌ر ماڵ و منداڵ، وه‌ ماڵ و منداڵ نه‌بێته‌ ڕێگر له‌ ده‌ستخستنی پاداشتی خوا یان كه‌وتنه‌ ناو تاوانه‌وه‌.

[ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقَانًا ] ئه‌ی باوه‌ڕداران ئه‌گه‌ر ئێوه‌ ته‌قوای خوای گه‌وره‌ بكه‌ن و خۆتان له‌ تاوان بپارێزن خوای گه‌وره‌ واتان لێ ئه‌كات كه‌ جیاكاری بخه‌نه‌ نێوان حه‌ق و باتڵه‌وه‌و حه‌ق و باتڵ لێك جیابكه‌نه‌وه‌و بناسنه‌وه‌و ده‌بێته‌ هۆى سه‌رخستن و سه‌رفرازیتان [ وَيُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ] وه‌ تاوانه‌كانتان ده‌سڕێته‌وه‌و لێتان خۆش ئه‌بێ (سَيِّئَات) وتراوه‌: مه‌به‌ست تاوانی بچووكه‌ ئه‌وه‌ی تریش تاوانی گه‌وره‌یه‌ له‌ هه‌ردووكی خۆش ئه‌بێ [ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ (٢٩) ] وه‌ خوای گه‌وره‌ خاوه‌نی فه‌زڵێكی زۆر گه‌وره‌یه‌ به‌سه‌ر ئێوه‌وه‌.

[ وَإِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا ] ئه‌ی محمد - صلى الله عليه وسلم - كاتێك كه‌ كافران فێڵ و نه‌خشه‌و پیلانت بۆ دائه‌نێن [ لِيُثْبِتُوكَ ] بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ بتگرن و كۆت و زنجیرو به‌ندت بكه‌ن [ أَوْ يَقْتُلُوكَ ] یان بتكوژن [ أَوْ يُخْرِجُوكَ ] یاخود له‌ مه‌ككه‌ ده‌رت بكه‌ن، هه‌ندێكیان وتیان: با كۆت و زنجیری بكه‌ین و بیبه‌ستینه‌وه‌، وه‌ هه‌ندێكیان وتیان: با بیكوژین، وه‌ هه‌ندێكیان وتیان: با ده‌ری بكه‌ین، پێغه‌مبه‌ری خوا - صلى الله عليه وسلم - پێش ئه‌وه‌ له‌ ماڵ ده‌رچوو وه‌ كۆچی كردو ئیمامی عه‌لی له‌ شوێنی خۆی دانا [ وَيَمْكُرُونَ وَيَمْكُرُ اللَّهُ ] ئه‌وان فێڵ و نه‌خشه‌و پیلان دائه‌نێن خوای گه‌وره‌ش له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌واندا نه‌خشه‌یان بۆ دائه‌نێ [ وَاللَّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِينَ (٣٠) ] وه‌ باشترین نه‌خشه‌دانه‌ر خوای گه‌وره‌یه‌ كه‌ نه‌خشه‌ی ئه‌وان به‌تاڵ ئه‌كاته‌وه‌ .