6. Al-An'aam

[ قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِلِقَاءِ اللَّهِ ] ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ گه‌یشتنیان به‌ خوای گه‌وره‌ به‌درۆ ئه‌زانی و باوه‌ڕیان به‌زیندوو بوونه‌وه‌و لێپرسینه‌وه‌ نه‌بوو ئه‌وانه‌ به‌ دڵنیایى دۆڕاون [ حَتَّى إِذَا جَاءَتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً ] تا كاتێك كه‌ قیامه‌ت دێت له‌ ناكاودا [ قَالُوا يَا حَسْرَتَنَا عَلَى مَا فَرَّطْنَا فِيهَا ] په‌شیمان ئه‌بنه‌وه‌و غه‌م و خه‌فه‌ت ئه‌خۆن و ئه‌ڵێن هاوار بۆ خۆمان كه‌ ئێمه‌ چه‌ندێك كه‌مته‌رخه‌میمان كرد له‌ دونیاداو كرده‌وه‌ى چاكمان نه‌كردو خۆمان ئاماده‌ نه‌كرد بۆ ئه‌م رۆژى قیامه‌ته‌ [ وَهُمْ يَحْمِلُونَ أَوْزَارَهُمْ عَلَى ظُهُورِهِمْ ] وه‌ ئه‌وان قورسایی تاوانه‌كانیان هه‌ڵگرتووه‌ له‌سه‌ر پشتیان [ أَلَا سَاءَ مَا يَزِرُونَ (٣١) ] به‌ڕاستی ئه‌و تاوانانه‌ خراپترین شته‌ كه‌ هه‌ڵیانگرتووه‌.

[ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ ] وه‌ ژیانی دونیا هیچ شتێك نیه‌ ته‌نها یاری كردن و ڕابواردن و كات به‌سه‌ربردن نه‌بێ [ وَلَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ ] به‌ڵام ڕۆژی قیامه‌ت باشترین شوێنه‌ بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ ته‌قوای خوای گه‌وره‌ ئه‌كه‌ن و خۆیان ئه‌پارێزن له‌ شیرك و تاوان [ أَفَلَا تَعْقِلُونَ (٣٢) ] ئه‌وه‌ بۆ تێناگه‌ن.

[ وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ ] ئه‌ی محمد- صلى الله عليه وسلم - خه‌فه‌ت مه‌خۆ پێغه‌مبه‌رانێكی یه‌كجار زۆر له‌لایه‌ن نه‌ته‌وه‌كانیانه‌وه‌ له‌ پێش تۆدا به‌درۆ زانراون [ فَصَبَرُوا عَلَى مَا كُذِّبُوا وَأُوذُوا حَتَّى أَتَاهُمْ نَصْرُنَا ] ئه‌وان ئارامیان گرتووه‌ له‌سه‌ر ئه‌و به‌درۆ زانینه‌، وه‌ ئازار دراون تا سه‌ركه‌وتنی ئێمه‌یان بۆ هاتووه‌ تۆیش وه‌كو ئه‌وان ئارام بگره‌ وه‌ خوای گه‌وره‌ وه‌كو ئه‌وان سه‌رت ئه‌خات [ وَلَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِ اللَّهِ ] وه‌ وشه‌كان و بڕیاره‌كانی خوای گه‌وره‌ گۆڕانی به‌سه‌ردا نایات كه‌ سه‌ركه‌وتنى نوسیوه‌ بۆ باوه‌ڕداران له‌ دونیاو دوارۆژدا [ وَلَقَدْ جَاءَكَ مِنْ نَبَإِ الْمُرْسَلِينَ (٣٤) ] وه‌ تۆ به‌دڵنیایی هه‌واڵی پێغه‌مبه‌رانی ترت بۆ هات كه‌ چۆن خوای گه‌وره‌ له‌گه‌ڵ باوه‌ڕداراندا ڕزگاری كردوون و سه‌رى خستوون، وه‌ چۆن كافرانی له‌ناوبردووه‌.

[ وَإِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْرَاضُهُمْ ] هه‌رچه‌نده‌ پشتهه‌ڵكردنی ئه‌وان له‌ ئیمان هێنان له‌لای تۆ زۆر گه‌وره‌یه‌ وه‌ خه‌فه‌تی لێ ئه‌خۆی [ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَبْتَغِيَ نَفَقًا فِي الْأَرْضِ ] ئه‌گه‌ر ئه‌توانی نه‌فه‌ق و تونێلێك له‌ زه‌ویدا لێ بده‌ی [ أَوْ سُلَّمًا فِي السَّمَاءِ ] یاخود په‌یژه‌ دانێیت و سه‌ركه‌ویت بۆ ئاسمان [ فَتَأْتِيَهُمْ بِآيَةٍ ] تا ئایه‌ت و نیشانه‌یه‌كیان بۆ بێنی باشتر له‌وه‌ى من تا ئیمان بێنن بۆیان بێنه‌ واته‌: هیچ شتێك نه‌ماوه‌و به‌ڵگه‌یان به‌سه‌ردا جێگیر كراوه‌ [ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدَى ] وه‌ ئه‌گه‌ر شایه‌نی هیدایه‌ت بوونایه‌ و خوای گه‌وره‌ ویستی لێ بوایه‌ ئه‌وه‌ هه‌موویانی له‌سه‌ر هیدایه‌ت كۆ ئه‌كرده‌وه‌، كه‌ پێغه‌مبه‌ری خوا- صلى الله عليه وسلم - زۆر سور بوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى كه‌ خه‌ڵكى ئیمان بێنن [ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْجَاهِلِينَ (٣٥) ] وه‌ تۆ له‌و كه‌سانه‌ مه‌به‌ كه‌ نه‌زانن و ته‌نها ئه‌وه‌نده‌ت له‌سه‌ره‌ په‌یامی خوای گه‌وره‌ بگه‌یه‌نیت.

[ إِنَّمَا يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ يَسْمَعُونَ ] ته‌نها ئه‌و كه‌سانه‌ وه‌ڵامت ئه‌ده‌نه‌وه‌ كه‌ ببیستن به‌ڵام بیستنێك كه‌ سوودی بۆیان هه‌بێ [ وَالْمَوْتَى يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ ] وه‌ مردووه‌كان خوای گه‌وره‌ خۆی زیندوویان ئه‌كاته‌وه‌، واته‌: ئه‌م كافرانه‌ وه‌ك مردوو وان چۆن مردوو هیچ نابیستێ وه‌ له‌ هیچ تێناگات ئه‌وانیش هیچ نابیستن و له‌ هیچ تێناگه‌ن، (ئه‌م ئایه‌ته‌ به‌ڵگه‌یه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى كه‌ مردوو قسه‌ى زیندوو نابیستێت) [ ثُمَّ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ (٣٦) ] به‌ڵام پاشان له‌ ڕۆژی قیامه‌ت بۆ لای خوای گه‌وره‌ ئه‌گه‌ڕێنه‌وه‌.

[ وَقَالُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ ] وه‌ ئه‌ڵێن: باشه‌ بۆچی ئایه‌ت و نیشانه‌یه‌ك له‌لایه‌ن خوای گه‌وره‌وه‌ دانابه‌زێ بۆ پێغه‌مبه‌ری خوا- صلى الله عليه وسلم - وه‌ك ئه‌وه‌ی كه‌ مه‌لائیكه‌ت به‌چاوی خۆمان ببینن [ قُلْ إِنَّ اللَّهَ قَادِرٌ عَلَى أَنْ يُنَزِّلَ آيَةً ] ئه‌ی محمد- صلى الله عليه وسلم - پێیان بفه‌رمه‌: خوای گه‌وره‌ تواناو ده‌سه‌ڵاتی هه‌یه‌ كه‌ ئایه‌ت و نیشانه‌و موعجیزه‌یه‌ك بۆ ئه‌وان دابه‌زێنێ و به‌چاوی خۆتان بیبینن به‌ڵام ئه‌گه‌ر دایبه‌زێنێت و ئیمان نه‌هێنن ئه‌و كاته‌ مۆڵه‌تتان نادات و یه‌كسه‌ر سزاتان ئه‌دات وه‌كو ئوممه‌تانى تر [ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ (٣٧) ] به‌ڵام زۆربه‌ی زۆریان زانیارییان نیه‌و نازانن.

[ وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ ] هیچ ئاژه‌ڵێك نیه‌ له‌سه‌ر ڕووی زه‌وی ئه‌وه‌ی به‌سه‌ر ڕووی زه‌ویدا بڕوات [ وَلَا طَائِرٍ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُكُمْ ] وه‌ هیچ باڵنده‌یه‌ك نیه‌ كه‌ به‌ هه‌ردوو باڵه‌كه‌ی بفڕێت ئیلا هه‌موویان وه‌كو ئێوه‌ نه‌ته‌وه‌ن و زیكری خوای گه‌وره‌ ئه‌كه‌ن [ مَا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِنْ شَيْءٍ ] له‌م كتابه‌دا كه‌ قورئانی پیرۆزه‌، یاخود (لوح المحفوظ) ه‌ هه‌موو شتێكمان تیادا باسكردووه‌و كه‌مته‌رخه‌میمان له‌ هیچ شتێكدا نه‌كردووه‌ كه‌ باسی نه‌كه‌ین و هه‌موو ڕووداوه‌كانی تیادا باس كراوه‌، یاخود كه‌سمان له‌ بیر نه‌كردووه‌ له‌ رزق و رۆزیدان و به‌ڕێوه‌بردن و سه‌رپه‌رشتى كردن [ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ (٣٨) ] پاشان هه‌موو ئه‌م نه‌ته‌وانه‌ به‌مرۆڤ و باڵنده‌و گیانه‌وه‌ران هه‌موویان ئه‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ لای خوای گه‌وره‌و لای خوای گه‌وره‌ حه‌شر ئه‌كرێن، به‌ڵام ئاژه‌ڵان له‌ ڕۆژی قیامه‌ت دوای ئه‌وه‌ی تۆڵه‌ له‌ شاخدار ئه‌سه‌ندرێ بۆ بێ شاخ له‌ پاشاندا ئه‌بن به‌خۆڵ.

[ وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا صُمٌّ وَبُكْمٌ فِي الظُّلُمَاتِ ] وه‌ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ ئایه‌ته‌كانی ئێمه‌یان به‌درۆ زانیوه‌ ئه‌وانه‌ كه‌ڕن هیچ شتێك نابیستن، وه‌ لاڵن ناتوانن هیچ قسه‌یه‌ك بكه‌ن، وه‌ له‌ تاریكی كوفرو نه‌زانی و دوودڵیدان چۆن ئه‌مانه‌ رێگاى راست ده‌دۆزنه‌وه‌ [ مَنْ يَشَإِ اللَّهُ يُضْلِلْهُ ] هه‌ر كه‌سێك خوای گه‌وره‌ ویستی لێ بێت گومڕاى ئه‌كات به‌ دادپه‌روه‌رى خۆى ئه‌وه‌ی كه‌ شایه‌نی هیدایه‌ت نه‌بێ و ڕێگای هیدایه‌ت نه‌گرێته‌ به‌رو به‌دوای هیدایه‌تدا نه‌گه‌ڕێ [ وَمَنْ يَشَأْ يَجْعَلْهُ عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ (٣٩) ] وه‌ هه‌ر كه‌سێكیش كه‌ خوای گه‌وره‌ ویستی لێ بێت ئه‌یخاته‌ سه‌ر ڕێگای ڕاست به‌فه‌زڵی خۆی ئه‌وه‌ی كه‌ شایه‌نی هیدایه‌ت بێت و به‌دوای هیدایه‌تدا بگه‌ڕێ.

[ قُلْ أَرَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللَّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ السَّاعَةُ ] ئه‌ی محمد- صلى الله عليه وسلم - پێیان بفه‌رمه‌: هه‌واڵم پێ بده‌ن ئه‌گه‌ر سزای خوای گه‌وره‌تان بۆ بێت یاخود ئه‌گه‌ر قیامه‌ت بێت به‌سه‌رتاندا [ أَغَيْرَ اللَّهِ تَدْعُونَ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ (٤٠) ] ئایا ئێوه‌ له‌ جگه‌ له‌ خوای گه‌وره‌ ده‌پاڕێنه‌وه‌ ئه‌گه‌ر ڕاستگۆن له‌وه‌ی كه‌ ئه‌ڵێن: بته‌كان سوودو زیانیان به‌ده‌سته‌و وه‌ك خوان به‌گومانی خۆتان.