Muslim99Muslim99
App
← Tafsir library

16. An-Nahl

The Bee · Meccan · 128 ayahs

سُورَةُ النَّحۡلِ

Reading Al-Mukhtasar in Interpreting the Noble Qur'an by Tafsir Center for Quranic Studies

Ayahs 11–20 of 128

11

يُنۢبِتُ لَكُم بِهِ ٱلزَّرْعَ وَٱلزَّيْتُونَ وَٱلنَّخِيلَ وَٱلْأَعْنَٰبَ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ لِّقَوْمٍۢ يَتَفَكَّرُونَ

У ўша(сув) ила сизга экинларни, зайтунни, ҳурмоларни, узумларни ва турли меваларни ўстирадир. Албатта, бунда тафаккур қиладиган қавмлар учун оят-белгилар бордир.

Аллоҳ шу сув орқали сизларга экинлар, зайтун, хурмо, узумлар ва бошқа ҳамма мевалардан ўстириб-ундириб беради. Шу бир сувдан турли хил рангли ва турли хил таъмли ўсимликнинг ўсиб-унишида фикр юритадиган одамлар учун Аллоҳнинг қудратига далолат қилувчи оят-аломатлар бор.

An-Nahl 16:11Listen in Qur'an →
12

وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ ۖ وَٱلنُّجُومُ مُسَخَّرَٰتٌۢ بِأَمْرِهِۦٓ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يَعْقِلُونَ

У сизга кечанию кундузни, қуёшнию ойни хизматкор қилди. Юлдузлар Унинг амри ила хизматкордир. Албатта, бунда ақл юритгувчи қавмлар учун оят-белгилар бордир. (Бу оятда зикри келган нарсалар ҳам Аллоҳнинг буюк неъматларидир. Масалан, кеча билан кундузнинг қанчалик улуғ неъматлар эканини англаб етиш учун икковидан бири йўқ бўлишини тасаввур қилишнинг ўзи кифоя.)

Аллоҳ сизларга дам олиб, хордиқ чиқаришингиз учун кечани, тирикчилик қилишингиз учун кундузни, нур таратиб туриши учун қуёшни, кечани ёритиб туриши учун ойни бўйсундириб берди. Юлдузлар ҳам У Зотнинг фармони ила бўйсундирилгандир. Қуруқлигу денгиз йўлларида уларга қараб йўлингизни топиб оласиз, вақтларни аниқлайсиз ва улардан бошқа ишларда ҳам фойдаланасиз. Шунча нарсанинг инсонга бўйсундириб берилишида ақл юритадиган одамлар учун Аллоҳнинг қудратига далолат қилувчи оят-аломатлар бор. Зеро, бу ишлар остидаги ҳикматни ақл юрита оладиган одамларгина идрок эта оладилар.

An-Nahl 16:12Listen in Qur'an →
13

وَمَا ذَرَأَ لَكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ مُخْتَلِفًا أَلْوَٰنُهُۥٓ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ لِّقَوْمٍۢ يَذَّكَّرُونَ

Ва сиз учун ерда турли рангда қилиб яратган нарсаларини ҳам (хизматкор қилди). Албатта, бунда эслайдиган қавмлар учун оят-белги бордир. (Аллоҳ таоло ер ости бойликларини ҳам инсонга улуғ неъмат ўлароқ берди. Ранглари хилма-хил бўлган бу неъматларнинг ҳаммаси инсон учун беминнат хизмат қилади. Ўша неъматларни ер остидан топиб олган баъзи инсонларгина бир-бирларига миннат қиладилар, холос.)

Аллоҳ Ўзи яратган маъданлар, ҳайвоноту набототни ҳам сизларга бўйсундириб берди. Уларнинг сизларга бўйсундириб берилишида ибрат оладиган, Аллоҳнинг Қодир Зот эканини идрок қиладиган қавм учун Аллоҳнинг қудратига далолат қилувчи аниқ-тиниқ ҳужжатлар бор.

An-Nahl 16:13Listen in Qur'an →
14

وَهُوَ ٱلَّذِى سَخَّرَ ٱلْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا۟ مِنْهُ لَحْمًۭا طَرِيًّۭا وَتَسْتَخْرِجُوا۟ مِنْهُ حِلْيَةًۭ تَلْبَسُونَهَا وَتَرَى ٱلْفُلْكَ مَوَاخِرَ فِيهِ وَلِتَبْتَغُوا۟ مِن فَضْلِهِۦ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

У денгизни сиз ундан тоза гўшт ейишингиз, ундан тақадиган тақинчоқлар чиқариб олишингиз учун, унда (сувни) ёриб кетаётган кемаларни кўрасан, ҳамда унинг фазлини талаб қилишингиз учун хизматкор қилди. Шоядки, шукр келтирсангиз. (Аллоҳ таолонинг сувдаги неъматлари ҳам жуда кўпдир. Ушбу оятда улардан баъзилари зикр қилинмоқда.)

У шундай Зотки, сизларга денгизни бўйсундириб, унда юриш ва ичидаги керакли нарсаларни чиқариб олиш имконини берди. Токи, ундан янги гўшт - балиқни тутиб ейсиз, яна ундан ўзингиз, аёлларингиз тақадиган тақинчоқларни, дуру гавҳарларни чиқариб оласиз. Кўрасизки, кема сувни ёриб юради. У Зотнинг фазлидан умид қилиб, савдоларингиз бароридан келишини сўраб, кемаларга минасизлар. Шоядки, Аллоҳга берган неъматлари учун шукр қилиб, ёлғиз Унгагина бандалик қилсангизлар.

An-Nahl 16:14Listen in Qur'an →
15

وَأَلْقَىٰ فِى ٱلْأَرْضِ رَوَٰسِىَ أَن تَمِيدَ بِكُمْ وَأَنْهَٰرًۭا وَسُبُلًۭا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ

У зот ер сизларни тебратиб юбормаслиги учун унинг устига баланд тоғларни ташлаб қўйди. Анҳорлару йўлларни ҳам. Шоядки, тўғри йўл топсангиз.

Ер устига тоғларни ташлаб қўйди. Токи, улар ерни тебранишдан ушлаб туради. Дарёларни оқизиб қўйди. Улардан ичасизлар, ҳайвонларингиз ва экинларингизни суғорасизлар. Йўлларни барпо қилдики, улардан юриб, кўзлаган манзилингизга адашмасдан етиб оласиз.

An-Nahl 16:15Listen in Qur'an →
16

وَعَلَٰمَٰتٍۢ ۚ وَبِٱلنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُونَ

Ва аломатлар ҳамда юлдузлар ила улар йўл топурлар.

Сизларга ер юзига белгилар қўйдики, кундузи ўшаларга қараб, йўлингизни топиб оласиз. Кечасида эса йўлингизни юлдузларга қараб топасиз.

An-Nahl 16:16Listen in Qur'an →
17

أَفَمَن يَخْلُقُ كَمَن لَّا يَخْلُقُ ۗ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ

Яратадиган зот яратмайдиган зот каби бўлурми? Ўйлаб кўрмайсизларми?

Мана шу нарсаларнинг ҳаммасини яратган Зот ҳеч нарсани ярата олмайдиган махлуқ билан тенгми? Аллоҳнинг буюклиги, ёлғизли, ягона чин маъбудлиги ҳақида ўйлаб, ширк келтиришни бас қилсангизлар бўлмайдими?

An-Nahl 16:17Listen in Qur'an →
18

وَإِن تَعُدُّوا۟ نِعْمَةَ ٱللَّهِ لَا تُحْصُوهَآ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَغَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ

Агар Аллоҳнинг неъматларини санасангизлар, саноғига ета олмайсизлар. Албатта, Аллоҳ ўта мағфиратли ва раҳмли зотдир. (Ҳа, Аллоҳнинг бандаларига берган неъматлари сонсиз-саноқсиздир. Уларнинг баъзилари юқоридаги оятларда эслатиб ўтилди. Аслида эса, агар инсонлар ўзларига берилган неъматларни ҳисоблашга уринсалар, санаб саноғига ета олмайдилар. Шундай сон-саноқсиз неъматнинг шукрини ҳеч ким адо қила билмайди. Агар Аллоҳ ҳамма неъматлари учун тўла-тўкис шукрни талаб этса, бандаларга жуда қийин бўларди.)

Эй одамлар, Аллоҳнинг сизларга ато этган неъматларини санашга урина кўрманглар. Барибир унинг саноғига ета олмайсизлар. Чунки улар сон-саноқдан кўп ва хилма-хилдир. Аллоҳ Мағфиратли Зотдирки, шукр қилмай турган пайтингизда тўсатдан сизни жазоламайди. Ўзингизга келиш олишингизга фурсат беради. Аллоҳ Меҳрибондирки, гуноҳларингиз ва нонкўрлигингиз туфайли сизлардан неъматларини қисиб қўймайди.

An-Nahl 16:18Listen in Qur'an →
19

وَٱللَّهُ يَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعْلِنُونَ

Аллоҳ нимани сир тутаётганингизни ва нимани ошкор қилаётганингизни биладир.

Эй бандалар, Аллоҳ ҳамма ишларингизни билиб-кўриб туради. Сир тутаётганингизни ҳам билади, ошкор қилаётганингизни ҳам билади. Яқинда амалларингизга яраша жазо ёки мукофотингизни беради.

An-Nahl 16:19Listen in Qur'an →
20

وَٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَا يَخْلُقُونَ شَيْـًۭٔا وَهُمْ يُخْلَقُونَ

Уларнинг Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётганлари ҳеч нарсани ярата олмаслар. Ҳолбуки, ўзлари яратиладилар.

Мушрикларнинг Аллоҳни қўйиб, ибодат қилаётган бутлари бирон нарсани ярата олмайдилар. Бутларни уларнинг ўзлари ўз қўллари билан ясаб оладилар. Қандай қилиб, Аллоҳни қўйиб, ўз қўллари билан ясаб олган бутларига бандалик қилар эканлар-а?!

An-Nahl 16:20Listen in Qur'an →

Commentary: Al-Mukhtasar in Interpreting the Noble Qur'an by Tafsir Center for Quranic Studies. Qur'an text and translation via AlQuran Cloud.