Muslim99Muslim99
← Tafsir library

14. Ibrahim

Abraham · Meccan · 52 ayahs

سُورَةُ إِبۡرَاهِيمَ

Reading Rebar Kurdish Tafsir

Ayahs 11–20 of 52

11

قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِن نَّحْنُ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُكُمْ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ ۖ وَمَا كَانَ لَنَآ أَن نَّأْتِيَكُم بِسُلْطَٰنٍ إِلَّا بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُؤْمِنُونَ

پێغه‌مبه‌رانیان پییان وتن: ئێمه ته‌نها به‌شه‌رێکین وه‌کو ئێوه و هیچی تر، به‌ڵام خوا ویستی هه‌ر که‌سێکی ببێت له به‌نده‌کانی خۆی منه‌ت ده‌خاته‌سه‌ری (هه‌ڵیانده‌بژێرێ بۆ گه‌یاندنی په‌یامه پیرۆزه‌که‌ی)، ئێمه بۆمان نه‌بووه هیچ به‌ڵگه و موعجیزه‌یه‌کتان بۆ بهێنین مه‌گه‌ر به ویست و مۆڵه‌تی خوا نه‌بێت، ده‌با ئه‌وانه‌ی که ئیماندارن هه‌ر پشت به‌خوا ببه‌ستن.

[ قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ ] پێغه‌مبه‌رانیان پێیان وتن: ڕاسته‌ ئێمه‌ هیچ شتێك نین ته‌نها مرۆڤێكین وه‌كو ئێوه‌و فریشته‌ نین [ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَى مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ ] به‌ڵام خوای گه‌وره‌ فه‌زڵ و نیعمه‌تی خۆی ئه‌ڕژێنێ به‌سه‌ر هه‌ر كه‌سێك له‌ به‌نده‌كانی كه‌ ویستی لێ بێت وه‌كو به‌سه‌ر ئێمه‌ ڕژاندوویه‌تی و ئێمه‌ی هه‌ڵبژاردووه‌و كردوومانی به‌ پێغه‌مبه‌ر [ وَمَا كَانَ لَنَا أَنْ نَأْتِيَكُمْ بِسُلْطَانٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ] وه‌ ئێمه‌ هیچ توانایه‌كمان نیه‌ و ناتوانین هیچ به‌ڵگه‌و موعجیزه‌یه‌كتان بۆ بێنین له‌ لایه‌ن خۆمانه‌وه‌ ئیلا به‌ ئیزن و ویستی خوای گه‌وره‌ نه‌بێت [ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ (١١) ] وه‌ باوه‌ڕداران با كاره‌كانیان ته‌نها به‌ خوای گه‌وره‌ بسپێرن و ته‌وه‌كول بكه‌نه‌ سه‌ر خوای گه‌وره‌.

12

وَمَا لَنَآ أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى ٱللَّهِ وَقَدْ هَدَىٰنَا سُبُلَنَا ۚ وَلَنَصْبِرَنَّ عَلَىٰ مَآ ءَاذَيْتُمُونَا ۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُتَوَكِّلُونَ

جا ئه‌وه چیمان هه‌یه ئێمه ئه‌گه‌ر پشت به په‌روه‌ردگاری مه‌زن نه‌به‌ستین، له‌کاتێکدا که به‌ڕاستی ئه‌و زاته هیدایه‌ت و ڕێنموویی کردووین بۆ هه‌موو ڕێگه‌و ڕێبازێکی چاك و به‌سوود، مه‌رج بێت له به‌رامبه‌ر ئه‌و هه‌موو نه‌خۆشی و ئازاره‌وه که ئێوه بۆ ئێمه‌تان پێش هێنه‌، خۆگرو به‌ئارام بین، ده‌با ئه‌وانه‌ی که پشتیوانیان پێویسته هه‌ر پشت به‌خوا ببه‌ستن.

[ وَمَا لَنَا أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى اللَّهِ وَقَدْ هَدَانَا سُبُلَنَا ] وه‌ ئێمه‌ چیمانه‌و چ عوزرو بیانوویه‌كمان هه‌یه‌ ئه‌گه‌ر ته‌وه‌كول نه‌كه‌ینه‌ سه‌ر خوای گه‌وره‌ له‌ كاتێك هیدایه‌تی داوین بۆ ڕێگای ڕاستی خۆی [ وَلَنَصْبِرَنَّ عَلَى مَا آذَيْتُمُونَا ] وه‌ به‌دڵنیایى ئێمه‌ ئارام ئه‌گرین له‌سه‌ر ئه‌و ئازارانه‌ی ئێوه‌ كه‌ ئازارمان ئه‌ده‌ن به‌ وته‌و كرده‌وه‌ [ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ (١٢) ] وه‌ ئه‌وانه‌ی كه‌ ته‌وه‌كول ئه‌كه‌ن با به‌تاك و ته‌نها ته‌وكول بكه‌نه‌ سه‌ر خوای گه‌وره‌.

13

وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُم مِّنْ أَرْضِنَآ أَوْ لَتَعُودُنَّ فِى مِلَّتِنَا ۖ فَأَوْحَىٰٓ إِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ

ئه‌وانه‌ش که بێ باوه‌ڕ بوون به پێغه‌مبه‌رانی خۆیانیان وت: (ئه‌گه‌ر کۆڵ نه‌ده‌ن) به‌ڕاستی له وڵاتمان ده‌رتان ده‌که‌ین، یان ده‌بێت بێنه‌وه ڕیزی ئاینه‌که‌ی ئێمه‌، ئه‌وسا په‌روه‌ردگاریان په‌یامی بۆ ناردن که‌: دڵنیابن ئێمه سته‌مکاران (به‌م زووانه‌) له‌ناو ده‌به‌ین و ده‌یانفه‌وتێنین...

[ وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُمْ مِنْ أَرْضِنَا ] كافران به‌ پێغه‌مبه‌رانیان وت یان ئه‌وه‌تا له‌ زه‌وی خۆمان ده‌رتان ئه‌كه‌ین و شار به‌ده‌رتان ئه‌كه‌ین [ أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَا ] یان ئه‌بێ بگه‌ڕێنه‌وه‌ سه‌ر دینه‌كه‌ی ئێمه‌ كه‌ شه‌ریك دانانه‌ بۆ خوای گه‌وره‌ [ فَأَوْحَى إِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ الظَّالِمِينَ (١٣) ] په‌روه‌ردگار وه‌حی بۆ پێغه‌مبه‌ران نارد به‌دڵنیایى ئه‌م كافره‌ زاڵم و سته‌مكارانه‌ له‌ناو ئه‌ده‌ین.

14

وَلَنُسْكِنَنَّكُمُ ٱلْأَرْضَ مِنۢ بَعْدِهِمْ ۚ ذَٰلِكَ لِمَنْ خَافَ مَقَامِى وَخَافَ وَعِيدِ

بێگومان نیشته‌جێتان ده‌که‌ین له‌و وڵاته‌دا له دوای ئه‌وان، ئه‌وه‌ش بۆ هه‌موو ئه‌و که‌سانه‌یه که له وه‌ستانیان له به‌رده‌م ده‌سه‌ڵاتی مندا ده‌ترسن و هه‌ڕه‌شه‌کانی من بیم و ترسیان هه‌یه‌.

[ وَلَنُسْكِنَنَّكُمُ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِهِمْ ] وه‌ له‌ پاش ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌مانمان له‌ناو برد به‌دڵنیایى ئێوه‌ جێگیر ئه‌كه‌ین له‌ شوێنی ئه‌واندا [ ذَلِكَ لِمَنْ خَافَ مَقَامِي وَخَافَ وَعِيدِ (١٤) ] ئه‌مه‌ بۆ كه‌سانێكه‌ كه‌ بترسێن له‌ رۆژى ڕاوه‌ستانیان له‌پێش من بۆ لێپرسینه‌وه‌، وه‌ له‌ سزاو هه‌ڕه‌شه‌ی من بترسێن.

15

وَٱسْتَفْتَحُوا۟ وَخَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٍۢ

ئه‌وسا ئیتر پێغه‌مبه‌ران داوای سه‌رکه‌وتنیان له په‌روه‌ردگاریان کردو هه‌موو زۆردارو سته‌مکارو سه‌رسه‌خت و دڵ ڕه‌شێك نائومێد و مایه‌پووچ بوو.

[ وَاسْتَفْتَحُوا ] وه‌ پێغه‌مبه‌ران داوای سه‌ركه‌وتنیان له‌ خوای گه‌وره‌ كرد به‌سه‌ر دوژمناندا، یاخود كافران داوایان كرد كه‌ خوای گه‌وره‌ بڕیار بدات له‌ نێوان ئه‌وان و پێغه‌مبه‌رانداو ئه‌گه‌ر پێغه‌مبه‌ران راستن ئه‌مان له‌ناو بدات و سزایان بدات [ وَخَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ (١٥) ] وه‌ هه‌موو خۆبه‌گه‌وره‌زان و عینادى كافران زه‌ره‌رمه‌ند بوون.

16

مِّن وَرَآئِهِۦ جَهَنَّمُ وَيُسْقَىٰ مِن مَّآءٍۢ صَدِيدٍۢ

(هه‌ریه‌ك له‌وانه‌) له داهاتوودا دۆزه‌خ چاوه‌ڕێیه‌تی و تیایدا کێم و زووخاوی ده‌رخوارد ده‌درێت....

[ مِنْ وَرَائِهِ جَهَنَّمُ وَيُسْقَى مِنْ مَاءٍ صَدِيدٍ (١٦) ] له‌ دوای ئه‌م له‌ناو بردنه‌ش، یاخود (وَرَاء) به‌ماناى پێشیان دێت، واته‌: له‌ پێشانه‌وه‌ دۆزه‌خێك هه‌یه‌ كه‌ ئه‌چنه‌ ناوی وه‌ ئاویان پێ ئه‌درێ و خواردنه‌وه‌ی ئه‌وان ئاوێكه‌ كه‌ خوێن و كێماو زوخاو برینی دۆزه‌خیه‌كانه‌ كه‌ لێیان ئه‌چۆڕێته‌وه‌ ئه‌وه‌ ئه‌خۆن.

17

يَتَجَرَّعُهُۥ وَلَا يَكَادُ يُسِيغُهُۥ وَيَأْتِيهِ ٱلْمَوْتُ مِن كُلِّ مَكَانٍۢ وَمَا هُوَ بِمَيِّتٍۢ ۖ وَمِن وَرَآئِهِۦ عَذَابٌ غَلِيظٌۭ

جا ئه‌و کێم و زووخاوه قوم قوم به‌ناچاری ده‌خواته‌وه و به‌ئاسانی بۆی قوت نادرێت، مه‌رگیش له هه‌موو لایه‌که‌وه هێرشی بۆ ده‌هێنێت، که‌چی ناشمرێت، له‌وه‌ودواش سزاو ئازاری هه‌مه‌جۆرو ناخۆش و گران یه‌خه‌ی به‌رنادات.

[ يَتَجَرَّعُهُ وَلَا يَكَادُ يُسِيغُهُ ] له‌به‌ر گه‌رمی ئاگره‌كه‌ كه‌ تێنوویان ئه‌بێ جار له‌ دوای جار ئه‌یخۆنه‌وه‌ به‌ڵام توانایان نیه‌ كه‌ قوتی بده‌ن به‌ڵكو ئه‌یتفێننه‌وه‌و پێیان ناخۆشه‌ به‌ڵام له‌ تێنوویه‌تیدا هه‌ر په‌نای بۆ ئه‌به‌نه‌وه‌، یاخود فریشته‌كان به‌زۆر ده‌رخواردیان ده‌ده‌ن (په‌نا به‌ خواى گه‌وره‌) [ وَيَأْتِيهِ الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَمَا هُوَ بِمَيِّتٍ ] وه‌ له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ هۆكاره‌كانی مردنیان بۆ دێت و سزایان ئه‌وه‌نده‌ سه‌خته‌ كه‌ تووشی مردن ببن به‌ڵام له‌ دۆزه‌خدا مردن نیه‌ تا پشوو بده‌ن به‌ڵكو هه‌مووی سزایه‌ [ وَمِنْ وَرَائِهِ عَذَابٌ غَلِيظٌ (١٧) ] وه‌ له‌ دوای ئه‌وه‌ش سزایه‌كی زۆر توندو ئه‌ستوورو سه‌ختیان بۆ هه‌یه‌.

18

مَّثَلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِرَبِّهِمْ ۖ أَعْمَٰلُهُمْ كَرَمَادٍ ٱشْتَدَّتْ بِهِ ٱلرِّيحُ فِى يَوْمٍ عَاصِفٍۢ ۖ لَّا يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا۟ عَلَىٰ شَىْءٍۢ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلضَّلَٰلُ ٱلْبَعِيدُ

نموونه‌ی ئه‌وانه‌ی که باوه‌ڕیان نه‌هێناوه به‌په‌روه‌ردگاریان، کرده‌وه‌کانیان وه‌کو خۆڵه‌مێشێك وایه که له ڕه‌شه‌بایه‌کی سه‌خت له ڕۆژێکی گه‌رده‌لوودا به‌توندی لێی بدات، له‌و هه‌وڵ و کۆششه‌ی که داویانه بۆ دنیا هیچیان ده‌ست ناکه‌وێت، ئا ئه‌وه‌یه گومڕایه‌ك که له حه‌ق و ڕاستیه‌وه دووره‌.

{ نمونەی كافران}

[ مَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ أَعْمَالُهُمْ كَرَمَادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيحُ فِي يَوْمٍ عَاصِفٍ ] نموونه‌ی ئه‌و كافرانه‌ی كه‌ كوفریان به‌ په‌روه‌ردگاریان كردووه‌ كرده‌وه‌كانیان وه‌كو ته‌پوتۆزو لمێك وایه‌ كه‌ له‌ ڕۆژێكی زریان و گه‌رده‌لولى به‌هێزدا بایه‌كی سه‌خت بدات به‌و لمه‌دا، چۆن له‌ شوێنی خۆی نایهێڵێ و شوێنه‌كه‌ی چۆڵ ئه‌كات ئه‌وانیش له‌ ڕۆژی قیامه‌تدا كرده‌وه‌یان بۆ نامێنێت و هه‌مووی به‌تاڵ ئه‌بێته‌وه‌ [ لَا يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا عَلَى شَيْءٍ ] توانایان نیه‌ ئه‌و كرده‌وانه‌ی كه‌ له‌ دونیا كردوویانه‌ كۆی بكه‌نه‌وه‌ چونكه‌ پووچه‌ڵ بۆته‌وه‌و هیچیان بۆ نه‌ماوه‌ته‌وه‌ چۆن ناتوانن له‌ دونیا ئه‌و ته‌پ وتۆزو لمه‌ كۆبكه‌نه‌وه‌ [ ذَلِكَ هُوَ الضَّلَالُ الْبَعِيدُ (١٨) ] ئا ئه‌مه‌یه‌ گومڕایی دوور له‌ ڕێگای حه‌ق.

19

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِٱلْحَقِّ ۚ إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍۢ جَدِيدٍۢ

ئایا نه‌تبینیوه و نه‌تزانیوه که بێگومان خوا ئاسمانه‌کان و زه‌وی له‌سه‌ر بنچینه‌ی حه‌ق و ڕاستی به‌دیهێناوه‌، ئه‌گه‌ر بیه‌وێت ئه‌وه ئێوه له‌ناوده‌بات و ناتانهێڵێت و که‌سانی تازه ده‌هێنێته کایه‌وه‌.

[ أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ ] ئایا نابینی كه‌ خوای گه‌وره‌ ئاسمانه‌كان و زه‌ویه‌كانی دروست كردووه‌ به‌حه‌ق [ إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ (١٩) ] ئه‌گه‌ر خوای گه‌وره‌ ویستی لێ بێت ئێوه‌ له‌ناو ئه‌بات و دروستكراوی تازه‌ دروست ئه‌كات و ئه‌یانهێنێ.

20

وَمَا ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ بِعَزِيزٍۢ

ئه‌و گۆڕانکاری و ئه‌و جۆره شتانه لای خوای به‌ده‌سه‌ڵات گران نیه و زۆر ئاسانه‌.

[ وَمَا ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِيزٍ (٢٠) ] وه‌ ئه‌مه‌یش لای خوای گه‌وره‌ قورس نیه‌و ئاسانه‌و خوای گه‌وره‌ تواناو ده‌سه‌ڵاتی به‌سه‌ر هه‌موو شتێكدا هه‌یه‌.

Commentary: Rebar Kurdish Tafsir. Qur'an text and translation via AlQuran Cloud.