سُورَةُ يُوسُفَ
Reading Al-Mukhtasar in Interpreting the Noble Qur'an by Tafsir Center for Quranic Studies
Ayahs 71–80 of 111
قَالُوا۟ وَأَقْبَلُوا۟ عَلَيْهِم مَّاذَا تَفْقِدُونَ
They said while approaching them, "What is it you are missing?"
Юсуфтун бир туугандары артта кыйкырып келе жаткан адамды жана анын жанындагы жан-жөкөрлөрүн көздөй бет алып: «Бизди ууру деп айыптай турганчалык эмнеңерди жоготтуңар?» – деп сурашты.
قَالُوا۟ نَفْقِدُ صُوَاعَ ٱلْمَلِكِ وَلِمَن جَآءَ بِهِۦ حِمْلُ بَعِيرٍۢ وَأَنَا۠ بِهِۦ زَعِيمٌۭ
They said, "We are missing the measure of the king. And for he who produces it is [the reward of] a camel's load, and I am responsible for it."
Жарчы менен анын жан-жөкөрлөрү Юсуфтун бир туугандарына: «Падышанын ченегич чөйчөгүн жоготтук. Биз өзүбүз тинтигенге чейин падышанын чөйчөгүн ким тапса, ага сыйлык бар. Ага бир төө жүгү менен берилет. Мен буга өзүм кепилдик беремин» – деп айтты.
قَالُوا۟ تَٱللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُم مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى ٱلْأَرْضِ وَمَا كُنَّا سَٰرِقِينَ
They said, "By Allah, you have certainly known that we did not come to cause corruption in the land, and we have not been thieves."
Юсуфтун бир туугандары аларга: «Аллахка ант болсун! Силер биздин акыбалыбызды көргөндөй эле ак ниеттүүлүгүбүздү жана буга катышыбыз жок экенин билдиңер. Биз Мисир жерине бузукулук кылганы келбедик жана биз жашоодо ууру эмеспиз» – дешти.
قَالُوا۟ فَمَا جَزَٰٓؤُهُۥٓ إِن كُنتُمْ كَٰذِبِينَ
The accusers said, "Then what would be its recompense if you should be liars?"
Жарчы менен анын жан-жөөкөрлөрү айтышты: «Уурулукка катышыбыз жок деп жалган айткан болсоңор, анда силерде уурдаган адамга кандай жаза берилет?»
قَالُوا۟ جَزَٰٓؤُهُۥ مَن وُجِدَ فِى رَحْلِهِۦ فَهُوَ جَزَٰٓؤُهُۥ ۚ كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلظَّٰلِمِينَ
[The brothers] said, "Its recompense is that he in whose bag it is found - he [himself] will be its recompense. Thus do we recompense the wrongdoers."
Юсуфтун бир туугандары айтышты: «Уурунун биздеги жазасы – уурдалган буюм кимдин куржунунан табылса, анда ал адам буюмдун ээсине берилет, ал аны кул кылат. Биз ууруларды мына ушинтип кул кылып жазалайбыз».
فَبَدَأَ بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَآءِ أَخِيهِ ثُمَّ ٱسْتَخْرَجَهَا مِن وِعَآءِ أَخِيهِ ۚ كَذَٰلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَ ۖ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ أَخَاهُ فِى دِينِ ٱلْمَلِكِ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَٰتٍۢ مَّن نَّشَآءُ ۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِى عِلْمٍ عَلِيمٌۭ
So he began [the search] with their bags before the bag of his brother; then he extracted it from the bag of his brother. Thus did We plan for Joseph. He could not have taken his brother within the religion of the king except that Allah willed. We raise in degrees whom We will, but over every possessor of knowledge is one [more] knowing.
Аларды Юсуфка куржундарын текшерткени алып келишти. Айла-амалды жашырыш үчүн инисинин куржунунан мурун агаларынын куржундарын текшерип баштады. Андан соң инисинин куржунун текшерди. Анын куржунунан падышанын чөйчөгүн сууруп чыкты. Биз Юсуфка инисинин куржунуна чөйчөктү салдырып айла-амал үйрөткөнүбүз сыяктуу ага башка бир айла-амалды да үйрөттүк. Ал айла-амал бир туугандарын өздөрү жактын салты боюнча ууруну кул кылып жазалоо эле. Эгерде ал падышанын жазасы боюнча ууруга балак уруп, айып пул төлөтүү менен жазалай турган болсо, анда бул нерсе ишке ашпайт болчу. Бир гана Аллах башка айла-амалды кааласа ишке ашмак. Ал ага кудуреттүү. Биз Юсуфтун даражасын көтөргөн сыяктуу Өзүбүз каалаган пенделерибиздин да даражасын көтөрөбүз. Ар бир илимдүүнүн үстүндө андан да илимдүүсү бар. Ал эми Аллахтын илими бүткүл илимден жогору турат. Ал бүт баарын билет.
۞ قَالُوٓا۟ إِن يَسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٌۭ لَّهُۥ مِن قَبْلُ ۚ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِى نَفْسِهِۦ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْ ۚ قَالَ أَنتُمْ شَرٌّۭ مَّكَانًۭا ۖ وَٱللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا تَصِفُونَ
They said, "If he steals - a brother of his has stolen before." But Joseph kept it within himself and did not reveal it to them. He said, "You are worse in position, and Allah is most knowing of what you describe."
Юсуфтун бир туугандары айтышты: «Ал уурдаса таң калыштын кереги жок. Буга чейин мунун агасы да уурулук кылган деп Юсуфка тийиштирип айтышты. Алардын бул сөзү ага катуу тийгенин ичине катып сыр бербеди. Аларга ичинен мындай көрө албастык менен кара ниеттикти мурун да кылгансыңар. Ушул жерде да бул кылганыңар анык кара ниеттик. Силердин кылып жаткан бул жалган жалааңарды Аллах таала жакшы билет».
قَالُوا۟ يَٰٓأَيُّهَا ٱلْعَزِيزُ إِنَّ لَهُۥٓ أَبًۭا شَيْخًۭا كَبِيرًۭا فَخُذْ أَحَدَنَا مَكَانَهُۥٓ ۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلْمُحْسِنِينَ
They said, "O 'Azeez, indeed he has a father [who is] an old man, so take one of us in place of him. Indeed, we see you as a doer of good."
Юсуфтун бир туугандары ага айтышты: «Оо, башчы! Бул баланын карып калган атасы бар. Ал муну аябай жакшы көрөт. Сен мунун ордуна бирөөбүздү алып кал. Чындыгында сенин бизге жана башкаларга кылган мамилеңден сени жакшылыгын аябаган адамдардан деп билебиз. Бизге бир жакшылык кыла көр».
قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِ أَن نَّأْخُذَ إِلَّا مَن وَجَدْنَا مَتَٰعَنَا عِندَهُۥٓ إِنَّآ إِذًۭا لَّظَٰلِمُونَ
He said, "[I seek] the refuge of Allah [to prevent] that we take except him with whom we found our possession. Indeed, we would then be unjust."
Юсуф пайгамбар айтты: «Аллах сактасын! Биз күнөөлүүнүн кылмышы менен күнөөсүзгө зулумдук кылып, падышанын чөйчөгү куржунунан табылгандан башка бирөөнү алып калмак белек?! Эгерде биз күнөөсүздү жазалап, күнөөлүүнү коё берсек, анда анык залым болобуз.
فَلَمَّا ٱسْتَيْـَٔسُوا۟ مِنْهُ خَلَصُوا۟ نَجِيًّۭا ۖ قَالَ كَبِيرُهُمْ أَلَمْ تَعْلَمُوٓا۟ أَنَّ أَبَاكُمْ قَدْ أَخَذَ عَلَيْكُم مَّوْثِقًۭا مِّنَ ٱللَّهِ وَمِن قَبْلُ مَا فَرَّطتُمْ فِى يُوسُفَ ۖ فَلَنْ أَبْرَحَ ٱلْأَرْضَ حَتَّىٰ يَأْذَنَ لِىٓ أَبِىٓ أَوْ يَحْكُمَ ٱللَّهُ لِى ۖ وَهُوَ خَيْرُ ٱلْحَٰكِمِينَ
So when they had despaired of him, they secluded themselves in private consultation. The eldest of them said, "Do you not know that your father has taken upon you an oath by Allah and [that] before you failed in [your duty to] Joseph? So I will never leave [this] land until my father permits me or Allah decides for me, and He is the best of judges.
Юсуф алардын суранычына жооп бергенден кийин үмүттөрү үзүлүп адамдардан четирээк барып кеңешишти. Алардын улуусу айтты: «Атаңарга анын баласын алып келебиз деп Аллахтын алдында анык убада бергениңерди унуттуңарбы? Ал силерге аны коргой албай тургандай абалга кабылсаңар гана кечирем деген. Буга чейин Юсуфка да кайдыгерлик кылгансыңар. Ал тууралуу атаңарга берген убадаңарды да аткарган эмессиңер. Эми атам мага кайтып барууга уруксат бермейинче же Аллах инимди алып кетүүнү насип кылмайынча мен Мисир жеринен кайтпайм. Аллах эң жакшы өкүм кылуучу. Ал акыйкат жана адилеттик менен өкүм кылат».
Commentary: Al-Mukhtasar in Interpreting the Noble Qur'an by Tafsir Center for Quranic Studies. Qur'an text and translation via AlQuran Cloud.
