Muslim99Muslim99
← Tafsir library

12. Yusuf

Joseph · Meccan · 111 ayahs

سُورَةُ يُوسُفَ

Reading Rebar Kurdish Tafsir

Ayahs 11–20 of 111

11

قَالُوا۟ يَٰٓأَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَ۫نَّا عَلَىٰ يُوسُفَ وَإِنَّا لَهُۥ لَنَٰصِحُونَ

(دوای ئه‌و بڕیاره هاتنه لای باوکیان و) وتیان: ئه‌ی باوکه ئه‌وه چیته له ئێمه دڵنیانیت له باره‌ی یوسفه‌وه، به‌ڕاستی ئێمه زۆر دڵسۆزی ئه‌وین و زۆر خۆشمان ده‌وێت.

[ قَالُوا يَا أَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّا عَلَى يُوسُفَ وَإِنَّا لَهُ لَنَاصِحُونَ (١١) ] پاش ئه‌وه‌ى رێككه‌وتن كه‌ نه‌یكوژن و فڕێى بده‌نه‌ ناو بیره‌وه‌ چوون بۆ لای باوكیان و وتیان: باوكه‌ چیته‌ تۆ بۆ ئه‌مین نیت له‌ ئێمه‌ له‌سه‌ر یوسف - صلی الله علیه وسلم - له‌ كاتێكدا ئێمه‌ ئامۆژگاریكارین و ئه‌یپارێزین.

12

أَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًۭا يَرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ

به‌یانی بینێره له‌گه‌ڵمان با بای باڵی بدات گه‌مه‌و یاری بکات و بێگومان زۆر پارێزگاری لێ ده‌که‌ین و ئاگامان لێی ده‌بێت.

[ أَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَرْتَعْ وَيَلْعَبْ ] سبه‌ینێ له‌گه‌ڵماندا بینێره‌ بۆ خۆی له‌و ده‌شته‌ بێت و بڕوات و كاتێكی خۆش به‌سه‌ر به‌رێت و یاری بكات [ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ (١٢) ] وه‌ ئێمه‌ به‌دڵنیایی ئه‌یپارێزین.

13

قَالَ إِنِّى لَيَحْزُنُنِىٓ أَن تَذْهَبُوا۟ بِهِۦ وَأَخَافُ أَن يَأْكُلَهُ ٱلذِّئْبُ وَأَنتُمْ عَنْهُ غَٰفِلُونَ

باوکیان وتی: من زۆر غه‌م و په‌ژاره ده‌مگرێت له‌وه‌ی ئێوه بیبه‌ن، ده‌ترسم گورگ بیخوات له‌کاتێکدا که ئێوه لێی بێ ئاگان (له‌به‌ر یاری و گه‌مه‌ی خۆتان).

[ قَالَ إِنِّي لَيَحْزُنُنِي أَنْ تَذْهَبُوا بِهِ ] یه‌عقوب - صلی الله علیه وسلم - فه‌رمووی: من خه‌فه‌تبار ئه‌بم كه‌ ئێوه‌ بیبه‌ن و له‌ منی دووربخه‌نه‌وه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی زۆری خۆش ئه‌ویست [ وَأَخَافُ أَنْ يَأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَأَنْتُمْ عَنْهُ غَافِلُونَ (١٣) ] وه‌ له‌وه‌ش ئه‌ترسێم كه‌ گورگ بیخوات وه‌ ئێوه‌ بێئاگا بن لێی له‌ كاتی یاری و كات به‌سه‌ربردندا (ئه‌م قسه‌یه‌یان وه‌رگرت و دواتر كردیانه‌ بیانووى پیلانه‌كه‌یان).

14

قَالُوا۟ لَئِنْ أَكَلَهُ ٱلذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّآ إِذًۭا لَّخَٰسِرُونَ

کوڕه‌کان وتیان: سوێند به‌خوا ئه‌گه‌ر بێت و یوسف گورگه‌که بیخوات، له‌کاتێکدا ئێمه‌ش کۆمه‌ڵێکی به‌هێزین، به‌ڕاستی ئه‌وکاته ئێمه خه‌ساره‌تمه‌ندین (زه‌ره‌رمان له خۆمانداوه و شه‌رمه‌زاری لای تۆ ده‌بین).

[ قَالُوا لَئِنْ أَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ] وتیان: ئه‌گه‌ر بێتوو گورگ بیخوات و ئێمه‌ش كۆمه‌ڵێك كه‌سین [ إِنَّا إِذًا لَخَاسِرُونَ (١٤) ] كه‌واته‌ ئێمه‌ كه‌سانێكی زه‌ره‌رمه‌ندو بێ سوودو بێده‌سه‌ڵاتین.

15

فَلَمَّا ذَهَبُوا۟ بِهِۦ وَأَجْمَعُوٓا۟ أَن يَجْعَلُوهُ فِى غَيَٰبَتِ ٱلْجُبِّ ۚ وَأَوْحَيْنَآ إِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُم بِأَمْرِهِمْ هَٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

جا کاتێك (سه‌ره‌‌نجام باوکیان ڕازی کردو) یوسفیان بردو هه‌موو هاتنه سه‌ر ئه‌و بڕیاره‌ی که بیخه‌ینه ناو تاریکای بیره‌که‌وه‌، له‌و کاته‌دا نیگامان بۆ نارد که‌: هه‌واڵی ئه‌م به‌سه‌رهاته له‌ئاینده‌دا به براکانت ده‌ده‌یت، کاتێك ئه‌وان ئاگایان له خۆیان نابێت و له بیریان چۆته‌وه و هه‌ستی پێناکه‌ن.

{یوسف پێغەمبەر - صلی الله علیه وسلم - دەخەنە ناو بیرەوە}

[ فَلَمَّا ذَهَبُوا بِهِ ] كاتێك كه‌ باوكی ڕازی بوو له‌گه‌ڵ خۆیاندا بردیان [ وَأَجْمَعُوا أَنْ يَجْعَلُوهُ فِي غَيَابَتِ الْجُبِّ ] وه‌ خۆیان یه‌كلا كرده‌وه‌و بۆچونیان كۆ كرده‌وه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ بیكه‌نه‌ ناو قوڵایی بیره‌كه‌وه‌ (هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ لاى باوكیان رۆیشتن ده‌ستیان كرد به‌ ئازاردان و لێدان و جوێن پێدانى، كه‌ په‌ناى ببردایه‌ بۆ لاى یه‌كێكیان لێی ده‌دا، وه‌ خۆى بگرتایه‌ به‌ لێوارى بیره‌كه‌وه‌ له‌ ده‌ستیان ده‌دا، پاشان به‌ستیانه‌وه‌ به‌ حه‌بلێك و خستیانه‌ ناو دۆلكه‌یه‌كه‌وه‌و شوڕیان كرده‌وه‌ بۆ ناو بیره‌كه‌، له‌ نیوه‌ى رێگاكه‌ حه‌بله‌كه‌یان بڕى و به‌ریان دایه‌ ناو بیره‌كه‌و كه‌وته‌ ناو ئاوه‌كه‌ پاشان سه‌ركه‌وته‌ سه‌ر تاوێرێك له‌ ناوه‌ڕاستى بیره‌كه‌ [ وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِأَمْرِهِمْ هَذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ (١٥) ] ئه‌له‌و كاته‌دا خوای گه‌وره‌ وه‌حی بۆ یوسف نارد - صلی الله علیه وسلم - وه‌كو دڵنه‌واییه‌ك كه‌ تۆ رزگارت ده‌بێت و خواى گه‌وره‌ سه‌رت ده‌خات و به‌رزت ده‌كاته‌وه‌ به‌سه‌ریاندا، وه‌ له‌ داهاتوودا تۆ ئه‌م هه‌واڵه‌ به‌ براكانت ئه‌ڵێیته‌وه‌، وه‌ ئه‌وان هه‌ست ناكه‌ن كه‌ تۆ برای ئه‌وانی و ماویت، (دواتر له‌ ئایه‌تی هه‌شتاو نۆ (٨٩) إن شاء الله دێینه‌ سه‌ری و باسی ئه‌كه‌ین).

16

وَجَآءُوٓ أَبَاهُمْ عِشَآءًۭ يَبْكُونَ

پاشان که تاریك داهات هاتنه لای باوکیان ده‌گریان.

[ وَجَاءُوا أَبَاهُمْ عِشَاءً يَبْكُونَ (١٦) ] دوای ئه‌وه‌ی خستیانه‌ ناو بیره‌كه‌وه‌ له‌ شه‌ودا به‌ گریانه‌وه‌ گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ لای باوكیان.

17

قَالُوا۟ يَٰٓأَبَانَآ إِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوسُفَ عِندَ مَتَٰعِنَا فَأَكَلَهُ ٱلذِّئْبُ ۖ وَمَآ أَنتَ بِمُؤْمِنٍۢ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صَٰدِقِينَ

وتیان ئه‌ی باوکی به‌ڕێزمان: به‌ڕاستی ئێمه ڕۆشتین پێشبڕکێمان ده‌کردو یوسفمان لای که‌ل و په‌له‌که‌مان به‌جێ هێشت، ئه‌وسا گورگه‌که په‌لاماری داو خواردی، به‌ڵام تۆ هه‌میشه بڕوامان پێناکه‌یت ئه‌گه‌رچی ئێمه ڕاستگۆش بین....

[ قَالُوا يَا أَبَانَا إِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ ] وتیان: ئه‌ی باوكه‌ ئێمه‌ ڕۆیشتین پێشبڕكێ بكه‌ین له‌ تیر هاویشتن یان له‌ سوارچاكیدا [ وَتَرَكْنَا يُوسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَأَكَلَهُ الذِّئْبُ ] وه‌ یوسفمان له‌لای جلوبه‌رگ و شتومه‌كه‌كانمان داناو گورگ خواردی [ وَمَا أَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَنَا وَلَوْ كُنَّا صَادِقِينَ (١٧) ] هه‌ر چه‌نده‌ تۆ باوه‌ڕ به‌ ئێمه‌ ناكه‌یت ئه‌گه‌ر ئێمه‌ ڕاستگۆیش بین.

18

وَجَآءُو عَلَىٰ قَمِيصِهِۦ بِدَمٍۢ كَذِبٍۢ ۚ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنفُسُكُمْ أَمْرًۭا ۖ فَصَبْرٌۭ جَمِيلٌۭ ۖ وَٱللَّهُ ٱلْمُسْتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ

براکانیشی هاتن به‌هه‌ندێ خوێنی ساخته‌وه که به‌سه‌ر کراسه‌که‌یه‌وه بوو (هێنایان بۆ باوکیان) ئه‌ویش وتی: نه‌خێر وانیه‌، به‌ڵکو خۆتان بۆ خۆتان ئه‌م کاره‌تان سازداوه‌، جا چارم ته‌نها خۆگریی و ئارام گرتنه به‌جوانترین شێوه‌، هه‌ر خواش داوای کۆمه‌کی لێده‌کرێت له‌سه‌ر ئه‌و باسه‌ی ئێوه ده‌یکه‌ن.

{یەعقوب پێغەمبەر - صلی الله علیه وسلم - غەیب نازانێت}

[ وَجَاءُوا عَلَى قَمِيصِهِ بِدَمٍ كَذِبٍ ] قه‌میسه‌كه‌ی یوسفیان - صلی الله علیه وسلم - هێناو به‌رخێكیان سه‌ربڕى و خوێنێكی درۆینه‌یان پیادا كرد به‌بێ ئه‌وه‌ی كه‌ قه‌میسه‌كه‌ دڕابێت و هیچ شتێكی لێ هاتبێت (ئه‌گه‌ر گورگ بیخواردایه‌ ده‌بوایه‌ قه‌میسه‌كه‌ى بدڕایا) [ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَمْرًا ] یه‌عقوب - صلی الله علیه وسلم - فه‌رمووی: به‌ڵكو نه‌فسی خۆتان ئه‌م كاره‌ ناشیرینه‌ی بۆ ڕازاندونه‌ته‌وه‌و جوانی كردووه‌ ئه‌وه‌تا قه‌میسه‌كه‌ی نه‌دڕاوه‌و ئه‌مه‌ گورگ نه‌یخواردووه‌، به‌ڵام غه‌یبیشی نه‌زانی كه‌ بزانێ له‌ناو بیره‌كه‌دایه‌و ده‌ری بكات (كه‌ پێغه‌مبه‌رێكى خوا له‌ كاتێكى ئاوا غه‌یب نه‌زانێت چۆن كه‌سانێكى ئه‌م سه‌رده‌مه‌ بانگه‌شه‌ى زانینى غه‌یب ده‌كه‌ن) [ فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ (١٨) ] فه‌رمووی: ئارام ئه‌گرم ئارامگرتنێكی جوان كه‌ هیچ گله‌یی و گازنده‌یه‌كی تیادا نه‌بێ له‌ خوای گه‌وره‌، وه‌ داوای یارمه‌تی له‌ خوای گه‌وره‌ ئه‌كه‌م له‌سه‌ر ئه‌و وه‌سفه‌ی كه‌ ئێوه‌ كردووتانه‌ كه‌ ده‌ڵێن یوسف گورگ خواردوویه‌تی (كاتێكیش بوهتان بۆ عائیشه‌ى دایكى باوه‌ڕداران كرا ئه‌م ئایه‌ته‌ى خوێنده‌وه‌).

19

وَجَآءَتْ سَيَّارَةٌۭ فَأَرْسَلُوا۟ وَارِدَهُمْ فَأَدْلَىٰ دَلْوَهُۥ ۖ قَالَ يَٰبُشْرَىٰ هَٰذَا غُلَٰمٌۭ ۚ وَأَسَرُّوهُ بِضَٰعَةًۭ ۚ وَٱللَّهُ عَلِيمٌۢ بِمَا يَعْمَلُونَ

ئه‌وسا کاروانێك هات و ئینجا ئاو هێنه‌ره‌کایان نارد ئاو بهێنێت (ئه‌ویش چووه سه‌ربیره‌که‌) و سه‌تڵه‌که‌ی داهێشته ناو بیره‌که‌وه‌، کاتێك هێنایه سه‌ره‌وه له‌جیاتی ئاو یوسف هاته ده‌ره‌وه‌، کاتێك کابرا بینی، وتی: خه‌ڵکینه مژده بێت ئه‌مه لاوێکه (ئه‌وسا هه‌ر که‌سێك بدۆزرایه‌ته‌وه ده‌کرا به‌به‌نده‌و ده‌فرۆشرا) یوسفیان شارده‌وه و کردیانه که‌ره‌سه‌ی فرۆشتن، خوای گه‌وره‌ش زاناو ئاگایه به‌و کارو کرده‌وانه‌ی که ده‌یکه‌ن (چاودێری یوسف ده‌کات و کارێکی گه‌وره‌ی پێیه‌تی).

[ وَجَاءَتْ سَيَّارَةٌ ] كۆمه‌ڵێك ڕێبوار له‌ شامه‌وه‌ هاتن ئه‌ڕۆیشتن بۆ میصر [ فَأَرْسَلُوا وَارِدَهُمْ ] یه‌كێكیان نارده‌ سه‌ر بیره‌كه‌ بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ ئاویان بۆ ده‌ربكات [ فَأَدْلَى دَلْوَهُ ] ئه‌ویش دۆلكه‌كه‌ی خسته‌ ناو بیره‌كه‌وه‌و یوسف خۆی پیادا هه‌ڵواسی كاتێك كه‌ ده‌ری كرد [ قَالَ يَا بُشْرَى هَذَا غُلَامٌ ] وتی: موژده‌ بێ ئه‌مه‌ مناڵێكی زۆر جوانه‌ [ وَأَسَرُّوهُ بِضَاعَةً ] وه‌ شاردیانه‌وه‌ له‌ ڕێبواره‌كانی تر بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ به‌شدار نه‌بن له‌گه‌ڵیاندا، وتیان: له‌سه‌ر بیره‌كه‌ كڕیومانه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بڕۆن له‌ میصر بیفرۆشن، یاخود براكانى له‌وێ مانه‌وه‌ بزانن یوسف چى ده‌كات كه‌ ئه‌و رێبوارانه‌ هاتن و ده‌ریان كرد براكانى شاردیانه‌وه‌ كه‌ ئه‌مه‌ برایان بێت، وه‌ یوسفیش - صلی الله علیه وسلم - شاردیه‌وه‌ كه‌ برایان بێت ترسا له‌وه‌ى كه‌ بیكوژن بۆیه‌ فرۆشتنى هه‌ڵبژارد به‌سه‌ر گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ لاى براكانى و براكانى فرۆشتیان [ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِمَا يَعْمَلُونَ (١٩) ] وه‌ خوای گه‌وره‌ زانایه‌ به‌ هه‌ر كرده‌وه‌یه‌ك كه‌ ئێوه‌ ئه‌یكه‌ن، وه‌به‌وه‌ى كه‌ به‌سه‌ر یوسفتان هێنا - صلی الله علیه وسلم - (ئه‌مه‌یش ئاماژه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ى كه‌ ئه‌ى محمد - صلی الله علیه وسلم - كه‌ قه‌ومه‌كه‌ت ئازارت ده‌ده‌ن خواى گه‌وره‌ ئاگاداره‌ به‌ڵام مۆڵه‌تیان ده‌دات و سه‌ره‌نجام بۆ تۆیه‌ وه‌كو یوسف - صلی الله علیه وسلم - ).

20

وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۭ بَخْسٍۢ دَرَٰهِمَ مَعْدُودَةٍۢ وَكَانُوا۟ فِيهِ مِنَ ٱلزَّٰهِدِينَ

سه‌رئه‌نجام (بردیان و) فرۆشتیان له بازاڕی کۆیله فرۆشه‌کاندا له میسر، به‌نرخێکی هه‌رزان، چه‌ند درهه‌مێکی که‌م، له فرۆشتنیدا هیچ گرنگییان پێنه‌داو که‌م ته‌ماع بوون (چونکه پشتیان پێوه‌ی نه‌ئێشا بوو).

[ وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُودَةٍ ] وه‌(براكانی یاخود ڕێبواره‌كان) به‌ نرخێكی زۆر كه‌م به‌ چه‌ند درهه‌مێكی دیاریكراوی كه‌م فرۆشتیان، (ئه‌گه‌ر پاره‌یشیان پێیان نه‌دایه‌ به‌بێ به‌رامبه‌ریش هه‌ر رازى بوون و ده‌یاندا پێیان) [ وَكَانُوا فِيهِ مِنَ الزَّاهِدِينَ (٢٠) ] وه‌ ئه‌وان هیچ گوێیان پێ نه‌داو له‌ كۆڵیان كرده‌وه‌، چونكه‌ پله‌وپایه‌یان نه‌ده‌زانى.

Commentary: Rebar Kurdish Tafsir. Qur'an text and translation via AlQuran Cloud.