10. Yunus

[ آلْآنَ ] خواى گه‌وره‌ فه‌رمووى: به‌ڵام ئێستا ئیمان دێنی كه‌ ئیمان سوودت پێ ناگه‌یه‌نێ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ڕوح گه‌یشته‌ غه‌رغه‌ره‌ ئیمان سوودی نیه‌، جبریلیش به‌ باڵه‌كانی قوڕی ئه‌كرده‌ ناو ده‌می فیرعه‌ونه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی زوو گیانی ده‌رچێ و فریای ئیمان هێنان نه‌كه‌وێ [ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِينَ (٩١) ] وه‌ پێشتر تۆ سه‌رپێچی خوای گه‌وره‌ت ئه‌كرد وه‌ تۆ كه‌سێكی گه‌نده‌لأ و ئاشووبگێڕ بوویت و خراپه‌ت ئه‌نایه‌وه‌ له‌سه‌ر زه‌وی.

[ فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ ] ئه‌مڕۆ لاشه‌ی تۆ ئه‌پارێزین به‌بێ گیان، كه‌ به‌نو ئیسرائیل گومانیان هه‌بوو له‌ مردنی فیرعه‌ون خوای گه‌وره‌ لاشه‌ی به‌بێ ڕوح فڕێ دایه‌ ده‌ره‌وه‌ی ده‌ریاكه‌ له‌ شوێنێكی به‌رزدا به‌ مردوویی تا هه‌موویان بینیان وه‌ دڵنیا بوون كه‌ فیرعه‌ون مردووه‌ [ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آيَةً ] وه‌ تا بۆ ئوممه‌تانی دواتریش ببیت به‌ په‌ندو عیبره‌ت كه‌ خوای گه‌وره‌ هه‌ر كه‌سێك لووتبه‌رزی بكات چی به‌سه‌ر دێنێت [ وَإِنَّ كَثِيرًا مِنَ النَّاسِ عَنْ آيَاتِنَا لَغَافِلُونَ (٩٢) ] وه‌ زۆرێك له‌ خه‌ڵكی بێئاگان له‌ ئایه‌ت و نیشانه‌كانی ئێمه‌و په‌ندو ئامۆژگاری لێ وه‌رناگرن.

[ فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ فَاسْأَلِ الَّذِينَ يَقْرَءُونَ الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكَ ] ئه‌ی محمد - صلی الله علیه وسلم - ئه‌گه‌ر تۆ گومانت هه‌یه‌ له‌و وه‌حیه‌ی كه‌ بۆمان دابه‌زاندوویت (هه‌رچه‌نده‌ گومانى نه‌بووه‌ به‌ڵام بۆ ئوممه‌ته‌كه‌یه‌تى تا بزانن سیفه‌تى پێغه‌مبه‌ره‌كه‌یان - صلی الله علیه وسلم - له‌كتابه‌ ئاسمانیه‌كانى تریشدا باس كراوه‌) ئه‌وه‌ بۆ دڵنه‌وایی پرسیار له‌و كه‌سانه‌ بكه‌ كه‌ له‌ پێش تۆدا كتابیان ئه‌خوێنده‌وه‌، واته‌: ئه‌هلی كتاب ئه‌وانه‌ی كه‌ موسڵمان بوونه‌ وه‌كو (عبدالله¬ی كوڕی سه‌لام) و ئه‌وان كه‌ ئه‌زانن سیفه‌تی تۆ له‌ ته‌وراتیشدا هاتووه‌ [ لَقَدْ جَاءَكَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ ] به‌ دڵنیایى له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگارته‌وه‌ حه‌قت بۆ هاتووه‌و هیچ گومانێكی تیا نیه‌ [ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ (٩٤) ] وه‌ تۆ له‌و كه‌سانه‌ مه‌به‌ كه‌ گومانیان هه‌یه‌، (پێغه‌مبه‌ر - صلی الله علیه وسلم - هیچ گومانێكی نه‌بووه‌ به‌ڵام ئه‌مه‌ بۆ دامه‌زراوی باوه‌ڕدارانه‌).

[ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّهِ ] وه‌ له‌و كه‌سانه‌ مه‌به‌ كه‌ ئایه‌ته‌كانی خوای گه‌وره‌یان به‌درۆ زانیوه‌ [ فَتَكُونَ مِنَ الْخَاسِرِينَ (٩٥) ] دوایی تۆ ئه‌بیته‌ كه‌سێكی زه‌ره‌رمه‌ند، (پێغه‌مبه‌ر - صلی الله علیه وسلم - له‌و كه‌سانه‌ نه‌بووه‌ كه‌ ئایه‌تی خوای گه‌وره‌ی به‌درۆ زانیبێ به‌ڵكو بۆ خه‌ڵكییه‌).

[ إِنَّ الَّذِينَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَتُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ (٩٦) ] به‌ دڵنیایى ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ بڕیاری خوای گه‌وره‌یان به‌سه‌ردا جێبه‌جێ بووه‌ كه‌ له‌سه‌ر كوفر به‌رده‌وام بوونه‌ خوای گه‌وره‌ زانیاری پێیه‌ ئه‌وانه‌ ئیمان ناهێنن.

[ وَلَوْ جَاءَتْهُمْ كُلُّ آيَةٍ ] ئه‌گه‌ر هه‌موو نیشانه‌یه‌كیان بۆ بێت سوودی بۆ ئه‌وان نیه‌و ئیمان ناهێنن [ حَتَّى يَرَوُا الْعَذَابَ الْأَلِيمَ (٩٧) ] تا سزای به‌ئێش و ئازاری خوای گه‌وره‌یان پێ ئه‌گات ئه‌و كاته‌ش وه‌كو فیرعه‌ون ئیمان هێنان سوودیان پێ ناگه‌یه‌نێ.

{سزا لەسەر قەومی یونس پێغەمبەر – صلی الله علیه وسلم – لابرا}

[ فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَهَا إِيمَانُهَا إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّا آمَنُوا ] خه‌ڵكی هیچ دێیه‌ك ئیمان سوودی پێ نه‌گه‌یاندن ته‌نها قه‌ومی یونس - صلی الله علیه وسلم - نه‌بێت كه‌ له‌ نه‌ینه‌وا بوون، كاتێك كه‌ ئیمانیان هێنا پێش ئه‌وه‌ی سزای خوای گه‌وره‌ بێت و نیشانه‌كانیان بینی ته‌وبه‌یان كرد وه‌ خوای گه‌وره‌ ڕاستگۆیی ئه‌وانی زانی له‌ ته‌وبه‌كردندا [ كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ] خوای گه‌وره‌ له‌ ژیانی دونیادا سزای سه‌رشۆڕی و ریسوایی له‌سه‌ر لابردن، وه‌ وتراوه‌ سزاى قیامه‌تیشیان له‌سه‌ر لاچوو چونكه‌ باوه‌ڕیان هێنا [ وَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَى حِينٍ (٩٨) ] وه‌ تا ماوه‌یه‌كی دیاریكراوی تر له‌سه‌ر ڕووی زه‌وی ژیاندیانم.

[ وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا ] وه‌ ئه‌گه‌ر خوای گه‌وره‌ ویستی لێ بوایه‌ (ویستی كه‌ونی) ئه‌وا هه‌مووی خه‌ڵكی سه‌ر ڕووی زه‌وی ئیمانی ئه‌هێنا به‌ڵام خوای گه‌وره‌ خه‌ڵكی تاقی ئه‌كاته‌وه‌ [ أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ (٩٩) ] ئه‌ی محمد - صلی الله علیه وسلم - ئایا تۆ ئه‌ته‌وێ به‌زۆر خه‌ڵكى موسڵمان بكه‌ی ئه‌مه‌ توانای تۆ نیه‌و ئیشی تۆ نیه‌.

[ وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ] وه‌ هیچ كه‌سێك ئیمان ناهێنێ ئیلا به‌ ئیزنی خوای گه‌وره‌ نه‌بێت [ وَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ (١٠٠) ] وه‌ خوای گه‌وره‌ سزاو گومڕایى دائه‌به‌زێنێته‌ سه‌ر ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ عه‌قڵیان نیه‌و په‌ندو ئامۆژگاری وه‌رناگرن له‌ ئایه‌ته‌كان.