Muslim99Muslim99
← Tafsir library

10. Yunus

Jonas · Meccan · 109 ayahs

سُورَةُ يُونُسَ

Reading Rebar Kurdish Tafsir

Ayahs 61–70 of 109

61

وَمَا تَكُونُ فِى شَأْنٍۢ وَمَا تَتْلُوا۟ مِنْهُ مِن قُرْءَانٍۢ وَلَا تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ إِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُودًا إِذْ تُفِيضُونَ فِيهِ ۚ وَمَا يَعْزُبُ عَن رَّبِّكَ مِن مِّثْقَالِ ذَرَّةٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا فِى ٱلسَّمَآءِ وَلَآ أَصْغَرَ مِن ذَٰلِكَ وَلَآ أَكْبَرَ إِلَّا فِى كِتَٰبٍۢ مُّبِينٍ

(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم) تۆ به‌هیچ کارێک هه‌ڵناسی، هیچ به‌شێک له قورئان ناخوێنیته‌وه (که ئێمه ئاگادار نه‌بین، ئێوه‌ش ئه‌ی خه‌ڵکینه‌) به هیچ هه‌ڵسوکه‌وتێک هه‌ڵناسن که ئێمه شایه‌ت نه‌بین به‌سه‌ریه‌وه له‌کاتێکدا ئه‌نجامی ده‌ده‌ن و تیایدا ڕۆده‌چن، هیچ شتێکیش له په‌روه‌ردگاری تۆ، ون نابێت له پارچه ئه‌تۆمێکه‌وه بگره له زه‌وی یان له ئاسماندا، بچوک تر بێت یان گه‌وره تر، که له دۆسیه‌یه‌کی تایبه‌تی ئاشکرادا لای ئێمه تۆمار نه‌کرا بێت.

{هەموو كاتێك خوای گەورە ئاگای لێمانەو هیچ شتێكی لێناشاردرێتەوە}

[ وَمَا تَكُونُ فِي شَأْنٍ ] ئه‌ی محمد - صلی الله علیه وسلم - تۆ وه‌ تێكڕای خه‌ڵكی وه‌ موسڵمانان له‌ هه‌ر حاڵ و كاروبارێكدابن [ وَمَا تَتْلُو مِنْهُ مِنْ قُرْآنٍ ] یان له‌ كاتێك كه‌ قورئان ئه‌خوێننه‌وه‌ [ وَلَا تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ إِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُودًا إِذْ تُفِيضُونَ فِيهِ ] وه‌ هیچ كرده‌وه‌یه‌ك نیه‌ كه‌ بیكه‌ن ئیلا ئێمه‌ شایه‌تین به‌سه‌رتانه‌وه‌، وه‌ ئاگامان لێتانه‌ و ئه‌بیستین و ئه‌بینین و زانیاریمان هه‌یه‌ كاتێك كه‌ ده‌ست ئه‌كه‌ن به‌و وته‌و كرده‌وانه‌ [ وَمَا يَعْزُبُ عَنْ رَبِّكَ مِنْ مِثْقَالِ ذَرَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي السَّمَاءِ ] وه‌ هیچ شتێك له‌ په‌روه‌ردگارت ناشاردرێته‌وه‌ ئه‌گه‌ر به‌ ئه‌ندازی مسقاڵى گه‌ردێك بێت، یاخود (ذَرَّةٍ) واته‌: مێرووله‌یه‌كی بچووك به‌ ئه‌ندازه‌ی گه‌ردێكی مێرووله‌یه‌كی بچووك بێ له‌ خوای گه‌وره‌ ناشاردرێته‌وه‌ نه‌ له‌ زه‌وی نه‌ له‌ ئاسماندا [ وَلَا أَصْغَرَ مِنْ ذَلِكَ وَلَا أَكْبَرَ ] وه‌ نه‌ له‌مه‌ بچووكتر وه‌ نه‌ له‌وه‌ گه‌وره‌تر خوای گه‌وره‌ ئاگای له‌ هه‌مووی هه‌یه‌ [ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُبِينٍ (٦١) ] ئیلا له‌ كتابێكی ئاشكرادا نووسراوه‌ته‌وه‌ كه‌ (لوح المحفوظ)ه، (ئه‌م ئایه‌ته‌ ڕه‌ده‌ له‌سه‌ر ئه‌و فه‌یله‌سوفانه‌ی كه‌ ئه‌ڵێن: خوای گه‌وره‌ زانیاری به‌ شته‌ گشتی و گه‌وره‌كان هه‌یه‌ به‌ڵام به‌ شته‌ بچووك و جوزئیه‌كان زانیاری نیه‌).

62

أَلَآ إِنَّ أَوْلِيَآءَ ٱللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

ئاگادار بن که به‌ڕاستی چاکان و خۆ شه‌ویستانی خوای میهره‌بان نه‌ترس و بیم ڕوویان تێده‌کات (له سه‌ره مه‌رگ و له ڕۆژی لێ پرسینه‌وه‌دا)، نه‌غه‌م و په‌ژاره و دڵته‌نگی دایان ده‌گرێت (به‌ڵکو فریشتوه‌کان به‌ڕوو خۆشیه‌وه مژده‌ی سه‌رفرازی و خۆشنوودیان ده‌ده‌نێ)...

{ئەولیائی خوای گەورە كێن؟}

[ أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ ] وه‌ ئاگادار بن و بزانن كه‌ به‌ڕاستی ئه‌ولیاو دۆستان و خۆشه‌ویستانی خوای گه‌وره‌ هیچ ترسێكیان له‌سه‌ر نیه‌ له‌ داهاتوویاندا له‌ قیامه‌تدا [ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ (٦٢) ] وه‌ هیچ خه‌فه‌تێكیش ناخۆن له‌وه‌ی كه‌ به‌جێیان هێشتووه‌ له‌ دونیا چونكه‌ خواى گه‌وره‌ باشترو چاكتریان پێ ده‌به‌خشێت.

63

ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَكَانُوا۟ يَتَّقُونَ

(ئه‌و به‌خته‌وه‌رانه‌) ئه‌و که‌سانه‌ن باوه‌ڕی به‌تین و دامه‌زراوو پڕ سۆزیان هێناوه به په‌روه‌وردگاریان و خۆشیان ده‌پارێزن له خه‌شم و قینی خوا (به هۆی ئه‌نجامدانی فه‌رمانه‌کانی خوا و ته‌رێز کردنیان له حه‌رام)...

[ الَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ (٦٣) ] كێن ئه‌ولیائی خوای گه‌وره‌؟ ئه‌و كه‌سانه‌ن كه‌ باوه‌ڕدارو ئه‌هلی ته‌وحیدن به‌تاك و ته‌نها خوای گه‌وره‌ ئه‌په‌رستن و یه‌كخواپه‌رستن وه‌ ته‌قوای خوای گه‌وره‌ ئه‌كه‌ن و خۆیان له‌ تاوان ئه‌پارێزن.

64

لَهُمُ ٱلْبُشْرَىٰ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَفِى ٱلْءَاخِرَةِ ۚ لَا تَبْدِيلَ لِكَلِمَٰتِ ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ

هه‌ر بۆ ئه‌وانه مژده‌ی (کامه‌رانی و به‌خته‌وه‌ری) له‌ژیانی دنیادا (که مژده‌ی قورئان و فه‌رمووده‌یه‌) له قیامه‌تیشدا (مژده‌کان هه‌موو ده‌بنه واقع و، هه‌موو مژده قورئانیه‌کان به زیاده‌وه دینه دی)، بێگومان ئه‌و به‌ڵێنانه‌ی خوا هه‌ر دێنه‌دی و هیچ گۆڕانێکیان به‌سه‌ردا نایه‌ت، ئا ئه‌وه‌یه سه‌رفرازی و کامه‌رانی گه‌وره‌و مه‌زن.

[ لَهُمُ الْبُشْرَى فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ] له‌ ژیانی دونیادا موژده‌یان بۆ هه‌یه‌ له‌سه‌ر زمانی پێغه‌مبه‌ران كه‌ موژده‌ به‌م پیاوچاكانه‌ دراوه‌، یاخود خه‌وبینینى چاك كه‌ موسڵمان خۆى بیبینێت یان پێوه‌ى ببینن كه‌ به‌شێكه‌ له‌ چل و شه‌ش به‌شى پێغه‌مبه‌رایه‌تى [ وَفِي الْآخِرَةِ ] وه‌ فریشته‌كان له‌ كاتی ڕوح كێشاندا، وه‌ له‌ قیامه‌تیشدا موژده‌یان پێ ئه‌ده‌ن كه‌ نه‌ترسێن موژده‌ بێ له‌ ئێوه‌ به‌ به‌هه‌شتی خوای گه‌وره‌ [ لَا تَبْدِيلَ لِكَلِمَاتِ اللَّهِ ] وشه‌كان و به‌ڵێنى خوای گه‌وره‌ گۆڕانی به‌سه‌ردا نایات [ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (٦٤) ] ئا ئه‌مه‌ بردنه‌وه‌ی هه‌ره‌ گه‌وره‌یه‌ كه‌ ئه‌ولیاو پیاوچاكانی خوای گه‌وره‌ به‌ده‌ستی دێنن.

65

وَلَا يَحْزُنكَ قَوْلُهُمْ ۘ إِنَّ ٱلْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا ۚ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ

گوفتاری نابه‌جێ و نادروستی خوانه‌ناسان خه‌فه‌ت بارو غه‌مگینت نه‌کات، چونکه به‌ڕاستی عیزه‌ت و به‌رزی و بڵندی هه‌ر هه‌مووی هی خوایه‌، ئه‌و زاته هه‌میشه بیسه‌ر و زانایه‌.

[ وَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ ] وه‌ ئه‌ی محمد - صلی الله علیه وسلم - خه‌فه‌ت مه‌خۆ له‌ وته‌ی ئه‌وان كه‌ تانه‌و ته‌شه‌رت لێ ده‌ده‌ن و به‌درۆت ئه‌زانن [ إِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا ] به‌ دڵنیایى عیززه‌ت و باڵاده‌ستی هه‌ر بۆ خوای گه‌وره‌یه‌ [ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (٦٥) ] وه‌ هه‌ر خوای گه‌وره‌ زۆر بیسه‌رو زانایه‌.

66

أَلَآ إِنَّ لِلَّهِ مَن فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ ۗ وَمَا يَتَّبِعُ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ شُرَكَآءَ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ

ئاگادار بن که به‌ڕاستی هه‌ر که‌س له ئاسمانه‌کان و له زه‌ویدا هه‌یه خوا خاوه‌نیانه‌، ئه‌وانه‌ی جگه له خوا شتی تر ده‌په‌رستن و په‌یڕه‌وی ڕێبازی تر ده‌که‌ن (وه‌نه‌بێت شوێن ڕێبازێکی چاک که‌وت بن) ئه‌وانه ته‌نها شوێنی گومان که‌وتوون، ئه‌وانه جگه له درۆ کردن و گۆتره‌کاری هیچی تر ناکه‌ن.

[ أَلَا إِنَّ لِلَّهِ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ ] وه‌ بزانن هه‌رچی له‌ ئاسمانه‌كان و زه‌وی هه‌یه‌ به‌ دڵنیایى هه‌مووی موڵكی خوای گه‌وره‌یه‌، وه‌ ئه‌و موشریكانه‌ش كه‌ شه‌ریك بۆ خوا دائه‌نێن ئه‌وانیش موڵكی خوای گه‌وره‌ن خوای گه‌وره‌ ئه‌توانێ چییان لێ بكات بیكات ئیتر چۆن ئه‌بێ ئازاری پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ی - صلی الله علیه وسلم - بده‌ن [ وَمَا يَتَّبِعُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ شُرَكَاءَ ] وه‌ ئه‌وانه‌یشی كه‌ ئه‌مانه‌ شوێنیان ئه‌كه‌ون و كردوویانن به‌شه‌ریك بۆ خوای گه‌وره‌ ئه‌وانیش هه‌ر موڵكی خوای گه‌وره‌ن و له‌ ژێر ده‌سه‌ڵایه‌تی خوای گه‌وره‌دان [ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ (٦٦) ] وه‌ خوای گه‌وره‌ هیچ شه‌ریكێكی نیه‌ ئه‌وان ته‌نها شوێن گومان كه‌وتوونه‌ و گومان ئه‌به‌ن و بڕیار ئه‌ده‌ن و ئه‌یخه‌مڵێنن و درۆ هه‌ڵده‌به‌ستن.

67

هُوَ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيْلَ لِتَسْكُنُوا۟ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبْصِرًا ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يَسْمَعُونَ

هه‌ر زاتی خوایه که شه‌وی بۆ به‌دیهێناون تاوه‌کو تیایدا بحه‌وێنه‌وه‌، ڕۆژیشی کردووه به‌ڕووناککه‌ره‌وه‌، (تا کاره کاسپی تیادا ئه‌نجام بده‌ن)، به‌ڕاستی ئا له‌و دیاردانه‌دا به‌ڵگه و نیشانه‌ی زۆر هه‌ن (له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵات و توانایی په‌رووه‌ردگار) بۆ که‌سانێک که ببیستن وتێبگه‌ن.

[ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ ] خوای گه‌وره‌ ئه‌و خوایه‌یه‌ كه‌ شه‌وی بۆ ئێوه‌ داناوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ تیایدا هێمن و ئارام بن و پشوو بده‌ن [ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ] وه‌ ڕۆژیشی بۆ ئێوه‌ ڕووناك كردووه‌ تا هه‌موو شته‌كان ببینن و به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانتانى تیادا ده‌ستبخه‌ن [ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَسْمَعُونَ (٦٧) ] ئا ئه‌م گۆڕانكاری شه‌و و ڕۆژه‌ نیشانه‌یه‌ له‌سه‌ر تاك و ته‌نهایى و تواناو ده‌سه‌ڵاتى خواى گه‌وره‌ بۆ كه‌سانێك كه‌ حه‌ق ببیستن.

68

قَالُوا۟ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدًۭا ۗ سُبْحَٰنَهُۥ ۖ هُوَ ٱلْغَنِىُّ ۖ لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۚ إِنْ عِندَكُم مِّن سُلْطَٰنٍۭ بِهَٰذَآ ۚ أَتَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

(خوانه‌ناسان) ده‌ڵێن: خوا منداڵی بۆ خۆی بڕیارداوه‌! پاکی و بێگه‌ردی شایسته‌ی ئه‌و خوایه‌یه‌، ئه‌و زاته بێ نیازه (پێویستی به کوڕو کچ نیه‌)، هه‌رچی له ئاسمانه‌کان و له زه‌ویدا هه‌یه هه‌ر خوا خاوه‌نیانه‌، بێگومان هیچ به‌ڵگه و نیشانه‌یه‌کتان نیه بۆ ئه‌م بوختانه ناڕه‌وایه‌، ئایا شتێک هه‌ڵده‌به‌ستن بۆ خواو (بێ باکانه‌) ده‌یڵێن، که هیچی لێ نازانن و هیچ بنه‌مایه‌کی نیه‌؟!

[ قَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا ] وه‌ كافر و جووله‌كه‌و گاورو موشریكان ئه‌یانووت: خوای گه‌وره‌ مناڵی بۆ خۆی بڕیار داوه‌و خوای گه‌وره‌ كوڕی هه‌یه‌ [ سُبْحَانَهُ هُوَ الْغَنِيُّ ] پاك و مونه‌ززه‌هی بۆ خوای گه‌وره‌ خوای گه‌وره‌ زۆر له‌وه‌ پاكتره‌ كه‌ مناڵی هه‌بێ، خوای گه‌وره‌ بێ پێویسته‌و هیچ پێویستی به‌ مناڵ نیه‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی نامرێ تا مناڵ جێی بگرێته‌وه‌ یان پێویستی به‌یارمه‌تی هه‌بێت [ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ] هه‌رچی له‌ ئاسمانه‌كان و زه‌وی هه‌یه‌ هه‌ر هه‌مووی موڵكی خوای گه‌وره‌یه‌ ئیتر مناڵی بۆ چیه‌ [ إِنْ عِنْدَكُمْ مِنْ سُلْطَانٍ بِهَذَا ] ئایا ئێوه‌ كه‌ ئه‌م قسه‌یه‌ ئه‌كه‌ن هیچ به‌ڵگه‌یه‌كتان پێیه‌ [ أَتَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ (٦٨) ] ئایا قسه‌یه‌ك ئه‌ده‌نه‌ پاڵ خوای گه‌وره‌ كه‌ هیچ زانیاریتان پێ نیه‌و له‌خۆتانه‌وه‌ قسه‌ ئه‌كه‌ن .

69

قُلْ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ

(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم تۆ) بڵێ: به‌ڕاستی ئه‌وانه‌ی درۆو بوختان به‌ده‌م خواوه هه‌ڵده‌به‌ستن، ئه‌وه سه‌رفرازو ڕزگار نابن.

[ قُلْ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ (٦٩) ] ئه‌ی محمد - صلی الله علیه وسلم - پێیان بڵێ: ئه‌و كه‌سانه‌ی درۆ بۆ خوای گه‌وره‌ هه‌ڵئه‌به‌ستن و درۆ ئه‌ده‌نه‌ پاڵ خوای گه‌وره‌ ئه‌وانه‌ ڕزگارو سه‌رفراز نابن نه‌ له‌ دونیا نه‌ له‌ قیامه‌ت.

70

مَتَٰعٌۭ فِى ٱلدُّنْيَا ثُمَّ إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيقُهُمُ ٱلْعَذَابَ ٱلشَّدِيدَ بِمَا كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ

(به‌ڵکو هه‌موو ده‌سکه‌وته‌که‌یان) ژیانی دنیاو ڕابواردنی دنیایه‌، له‌وه‌و دوا گه‌ڕانه‌وه‌یان بۆ لای ئێمه‌یه‌، ئه‌وسا سزای به ئێشیان ده‌ده‌ین و تاڵاو ده‌که‌ین به‌گه‌روویاندا به‌هۆی ئه‌وه‌ی که بێباوه‌ڕ ئه‌بوون پێی.

[ مَتَاعٌ فِي الدُّنْيَا ثُمَّ إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ] له‌ دونیادا له‌وانه‌یه‌ هه‌ندێك بۆ خۆیان ژیان به‌سه‌ربه‌رن به‌ڵام دواتر گه‌ڕانه‌وه‌یان بۆ لای خوای گه‌وره‌یه‌ [ ثُمَّ نُذِيقُهُمُ الْعَذَابَ الشَّدِيدَ بِمَا كَانُوا يَكْفُرُونَ (٧٠) ] پاشان سزای سه‌ختیان پێ ئه‌چێژین به‌هۆی ئه‌و كوفره‌ی كه‌ ئه‌یانكردو ئه‌یانووت: خوای گه‌وره‌ مناڵی هه‌یه‌.

Commentary: Rebar Kurdish Tafsir. Qur'an text and translation via AlQuran Cloud.